start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Czernowski Jerzy (1926-2014)
Porucznik
ps. "Dick"

Jerzy Tadeusz Czernowski urodził się 16 czerwca 1926 r. Do szkoły powszechnej i pierwszej klasy gimnazjum ogólnokształcącego uczęszczał w Przemyślu. Po wrześniu 1939 r. chodził do tzw. "szkoły kupieckiej" jedynej dostępnej dla młodzieży polskiej w Przemyślu. W 1943 r. zagrożony wywiezieniem na roboty przymusowe do Niemiec przeniósł się do Lwowa gdzie pracował w hurtowni obuwia. Wiosną 1944 r. powrócił do Przemyśla gdzie został wcielony do "służby budowlanej" (Bandienst) i skierowany do pracy na terenie Jarosławia i Huty Stalowa Wola.

W lipcu 1944 r. uciekł do rodziny w Przemyślu. Tam do wstąpienia do Armii Krajowej namówił go kolega Lucjan Jaśkiewicz ps. "Louis" z 8 kompanii 26 pp AK, która stacjonowała wówczas w Ostrowie koło Przemyśla. Przysięgę złożył bezpośrednio po wstąpieniu przed dowódcą kompanii por./kpt. Tomasza Matyszewskiego ps. "Andrzej Ćwikła". Dowódcą plutonu do którego został przydzielony był podch. Antoni Wawro ps. "Dziadek".

Od dnia wstąpienia, przez blisko rok służył bez przerwy w tym oddziale w miejscowościach Ostrów i Reczpol nad Sanem. W czasie marszu na Warszawę Oddział został rozbrojony przez Armię Czerwoną pod Sarzyną. Ponowne formowanie oddziału nastąpiło w Grodzisku Dolnym potem w Żotynie, Handzlówce, Wesołej, Dąbrówce Starzeńskiej i Zylągowie gdzie na przełomie czerwca/lipca 1945 r. nastąpiło rozwiązanie oddziału. W tym czasie przeszedł niezbędne przeszkolenie wojskowe - kurs podchorążówki piechoty i brał udział, we wszystkich akcjach całej służby bojowej oddziału.

Po rozwiązaniu oddziału powrócił do Przemyśla gdzie we wrześniu 1945 r. wraz z kilkunastoma kolegami z oddziału wyjechał na fałszywych papierach na zachód. Po przejściu przez kilka różnych obozów (Pilzno, Regensburg, Langwasser, Norymberga) znalazł się w dużej grupie byłych żołnierzy AK, w obozie szkoleniowym Brygady Świętokrzyskiej pod Norymbergą. Tam pełnił służbę w kompanii wartowniczej przy armii amerykańskiej, najpierw w Furth, a później w Karlifeld koło Monachium. W styczniu 1946 r. za zgodą dowództwa przeniósł się wraz z kolegami w celu kontynuowania nauki w polskim gimnazjum do dawnego "Oflagu" w Murnau. W czerwcu 1946 r. gimnazjum to zostało przejęte przez II Korpus Polski gen. W. Andersa i przeniesione do Trani we Włoszech.

Tam zdecydował się na powrót do kraju i w listopadzie 1946 r. Na granicy zadeklarował się jako powracający z robót przymusowych w Niemczech. Od 23.06.1998 r. członek Środowiska Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego w Krakowie.

Zmarł 9 sierpnia 2014 roku w Łapinie. Pochowany na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku.

Odznaczony Krzyżem Armii Krajowej, medalem akcji "Burza" i Żołnierz Kresowy AK.

oprac. Tadeusz Sura i Jacek Janiec

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila