start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Bniński Adolf (1884-1942)
Polityk konserwatywny
ps. "Białoń"

Urodził się w 21 sierpnia 1884 w Kosowie k. Gostynina. Pochodził z Wielkopolski z rodziny ziemiańskiej. Uczęszczał do gimnazjum w Inowrocławiu, w którym w 1905 zdał maturę. Następnie studiował rolnictwo na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz na niemieckich wyższych uczelniach w Monachium i Halle. Od 1909 administrator, a od 1914 właściciel rodzinnych majątków: Gułtowy, Biskupice, Nowojewo i Wisławice. Organizator kółek rolniczych w Wielkopolsce.

Piastował funkcje komisarza Rządy RP Łodzi. Od 17 stycznia 1919 do 2 września 1920 był starostą powiatu średzkiego, a od 2 stycznia 1923 do 30 kwietnia 1928 - wojewodą poznańskim.

Kandydował na urząd Prezydenta RP w 1926 z ramienia Związku Ludowo-Narodowego.

W okresie II Rzeczypospolitej był wieloletnim prezesem Wielkopolskiej Izby Rolniczej, od 24 listopada 1930 - prezesem Naczelnego Instytutu Akcji Katolickiej z siedzibą w Poznaniu, działał w Towarzystwie Czytelni Ludowych i Towarzystwie Łączności z Polakami na Obczyźnie. Ideologicznie reprezentował poglądy konserwatywno-monarchistyczne. Prezydent Rzeczypospolitej powołał go na senatora IV kadencji (1935-1938).

Współzałożyciel i prezes Stronnictwa Zachowawczego, członek Funduszu Obrony Morskiej. które wyrażało interesy ziemiaństwa będącego w opozycji do rządu. Należał do Korporacji Braterstwa Broni "Czołem Sikorskiemu".

W pierwszych miesiącach okupacji niemieckiej został wywłaszczony ze swojego majątku. Przeniósł się do Poznania, gdzie włączył się do działalności konspiracyjnej. W lipcu 1940 podczas inauguracyjnego posiedzenia Porozumienia Stronnictw Politycznych został wybrany Głównym Delegatem Rządu RP na ziemie wcielone. 3 grudnia otrzymał oficjalną nominację od premiera gen. Władysława Sikorskiego. Opowiadał się za koncepcją utworzenia autonomicznej konspiracji polskiej na terenach włączonych do Rzeszy. Współtworzył Okręgową Delegaturę Rządu RP na obszar Pomorza.

26 lipca 1941 został aresztowany przez Niemców z powodu odmowy podpisania manifestu do narodu polskiego w sprawie antyradzieckiej akcji u boku Niemiec. Został uwięziony w Forcie VII w Poznaniu i w trakcie okrutnego śledztwa był torturowany. 18 stycznia 1942 władze Polskiego Państwa Podziemnego wystąpiły z bezskutecznym apelem do rządu brytyjskiego, aby ten poprosił państwa neutralne o interwencję w Berlinie na rzecz Adolfa Bnińskiego. Nocą z 7 na 8 lipca 1942 wywieziony z grupą oficerów ZWZ AK i rozstrzelany prawdopodobnie pod Stęszewem koło Poznania.

W uznaniu wielkich historycznych zasług dla niepodległości i chwały Rzeczypospolitej Polskiej pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego.

Robert Springwald

Literatura:
Słownik Biograficzny Europy Środkowo-wschodniej. Warszawa 2004 r. s. 124
Posłowie i senatorowie RP. Warszawa 1998. T.1 s 157 i 158
Krzysztof Komorowski, Konspiracja pomorska 1939-1947, Gdańsk 1993.
Marek Rezler: Sylwetki zasłużonych poznaniaków. Biogramy historyczne. W: Wielka Księga Miasta Poznania. Wyd. 1. Poznań: Dom Wydawniczy "Koziołki Poznańskie", 1994, s. 730.
Kto kim był w II Rzeczpospolitej. Warszawa 1994.
K. Jasiewicz, Lista strat ziemiaństwa polskiego 1939-1956, Warszawa 1995.

fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego
wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila