start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Borys Adam (1909-1986)
ps. "Bryl", "Buda", "Dyrektor", "Kar", "Pal", "Pług", "Adam Burda", "Adam Gałecki"

Urodził się 10 grudnia 1909 w Niechanowie. Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie, w którym w 1928 r. złożył egzamin maturalny. Harcerz 3. Gnieźnieńskiej Drużyny Harcerzy im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego.

Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. W 1929 r. podjął studia na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego. Otrzymał roczne stypendium Fundacji Kościuszkowskiej - przez rok przebywał w Stanach Zjednoczonych na praktykach.

W 1939 jako oficer rezerwy artylerii Wojska Polskiego wziął udział w kampanii wrześniowej. Został przydzielony do Ośrodka Zapasowego Artylerii nr 7 w 17 pułku artylerii lekkiej w Kielcach. Był dowódcą baterii w 55. pułku artylerii lekkiej.

Po przekroczeniu granicy polskiej internowany na Węgrzech. Przebywał w obozie dla oficerów w Győr nad Dunajem. Po ucieczce z obozu przedostał się do Francji, do polskiego obozu wojskowego Coëtquidan. Tam znalazł się w szeregach 3. Dywizji Piechoty. Brał udział w kampanii francuskiej 1940 roku. Po kapitulacji Francji ewakuowany do Wielkiej Brytanii, gdzie został przydzielony do 1. Brygady Strzelców.

W sierpniu 1941 r. zadeklarował chęć powrotu do pracy konspiracyjnej w Polsce. Po zakończeniu szkolenia w kwietniu 1942 r. zaprzysiężony na rotę przysięgi AK.

W nocy z 1 na 2 października 1942 r., został zrzucony na placówkę "Bór" pod Garwolinem. W stopniu kapitana trafił do Kedywu AK. Został zastępcą dowódcy majora Jana Kiwerskiego.

W połowie 1943 r. skierowany do utworzenia specjalnego oddziału do walki z gestapo. Zorganizował jednostkę specjalną "Agat", przekształconą następnie w Pegaz, a ostatecznie w batalion Parasol, przeznaczona do organizowania zamachów na oficerów SS i gestapo.

Wziął udział w 13 akcjach przeciwko wyższym urzędnikom Gestapo (między innymi w akcji Bürkl, akcji Kretschmann, akcji Weffels, akcji Kutschera, akcji Koppe, akcji w Celestynowie).

W powstaniu warszawskim dowodził batalionem "Parasol" na Woli. 6 sierpnia został ciężko ranny. W październiku 1944 r. dostał się do niewoli, trafił do Stalgu IV B w Zeithain.

W 1945 roku powrócił do kraju. Niedługo po powrocie został aresztowany przez funkcjonariuszy UB i osadzony w więzieniu mokotowskim. Po dwóch miesiącach został zwolniony na mocy amnestii. Rozpoczął pracę w Bydgoszczy, w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego, a następnie w Poznaniu, w Centralnym Zarządzie Przemysłu Mięsnego. W latach 1958-1968 był dyrektorem Instytutu Przemysłu Mięsnego. W połowie lat 60. doktoryzował się na Wydziale Przemysłu Rolno-Spożywczego SGGW.

Zmarł 27 sierpnia 1986 r. w Witkowie. Symboliczny jego grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczony: Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Robert Springwald

Literatura:
Jerzy Tucholski, Cichociemni, Warszawa s. 94 i 95
Kunert A.K., Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, Tom III, Warszawa 1987 s. 51, 53
Zygmunt Głuszek: Szare Szeregi. Słownik biograficzny. Tom I. Warszawa: Oficyna Wydawniczy RYTM, 2006, s. 43-47
Zbigniew Damski: Najmłodsi od "Parasola". Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2005, s. 66, 178, 179

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila