start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Braun Jerzy (1901-1975)
ps. "Bronisław Rogowski"

Urodził się 1 września 1901 r. w Dąbrowie Tarnowskiej. Tam ukończył 4-klasową szkołę, a następnie przez rok był uczniem V Gimnazjum w Krakowie. Egzamin maturalny złożył w II Gimnazjum im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnowie. Był członkiem III Drużyny Harcerskiej im. Michała Wołodyjowskiego i komendantem hufca tarnowskiego. W 1913 należał do "Związku Wolnych Polaków".

Autor bardzo popularnej harcerskiej pieśni pt. "Płonie ognisko i szumią knieje".

Jako ochotnik wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej.

Ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagielloński. Był wydawcą i redaktorem "Gazety Literackiej" w Krakowie. Zaangażował się w propagowanie idei mesjanistycznych Józefa Hoene Wrońskiego.

We wrześniu 1939 r wziął udział w obronie Warszawy. Poszukiwany przez Gestapo wyjechał do Krosna gdzie wstąpił do podziemnej organizacji " Nowa Polska". Powróciwszy do Warszawy stanął na czele utworzonej przez siebie katolickiej organizacji polityczno-wojskowej Unia włączonej później do Stronnictwa Pracy. Założył i redagował pismo Kultura Jutra.

Wziął udział w powstaniu warszawskim.

Od 28 czerwca 1945 był ostatnim Delegatem Rządu na Kraj i przewodniczący Rady Jedności Narodowej. Zredagował Testament Polski Walczącej i Manifest do Narodu Polskiego i Narodów Zjednoczonych.

W 1948 ukończył studia filozoficzne na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Aktywny działacz powojennego Stronnictwa Pracy. Aresztowany 11 grudnia 1948. Więziony przez władze stalinowskie za działalność niepodległościową do 1956. Poddany licznym szykanom i torturom (m.in. wybito mu wszystkie zęby i jedno oko). Skazany na dożywocie (prokurator żądał kary śmierci). W wyniku amnestii w kwietniu 1956 r karę zmieniono mu na 12 lat więzienia. Ze względu na zły stan zdrowia zawieszono jej wykonie. W 1958 r zrehabilitowany.

Aktywny działacz Klubu Inteligencji Katolickiej. Współpracownik Ks. Prymas Stefana Wyszyńskiego.

W latach 1965-1975 przebywał w Rzymie. Mocno zaangażowany podczas trwania Soboru Watykańskiego. Przygotowywał m.in. wiele prelekcji w Radiu Watykańskim.

11 listopada 2006 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Zmarł w Rzymie w 1975. Staraniem rodziny jego prochy zostały złożone w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

W 2000 został patronem Gimnazjum nr 4 w Tarnowie. Jest także patronem Gimnazjum nr 1 w Dąbrowie Tarnowskiej.

Robert Springwald

Literatura:
Encyklopedia Katolicka. Lublin 1976. T 2
Kunert A.K., Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, Warszawa 1987 Tom I, s. 48 i 49
Słownik Biograficzny Europy środkowo - wschodniej. Warszawa 2005r. s. 144, 145
Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Warszawa 2000, Tom 1
M. Żochowska. Jerzy Braun 1901 - 1975 harcerza poeta… . Tarnów 1986 r.
Krystyna Przybyło. Płonie ognisko i szumią knieje. Pieśń, która musiała powstać przed 90 laty. "Skaut" grudzień 2008. 3-4 (15-16), s. 11-13

fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego
wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila