start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Kulikowski Stanisław (1914-2002)
Kapral / Podporucznik
ps. "Dąb"

Ur. 2 września 1914 r. w Kołyszkach, pow. Lidzki, syn Wacława i Marii z domu Wilbik.

Członek Związku Strzeleckiego, instruktor lidzkich "Krakusów", uczestnik kursu w Szkole Podoficerskiej 3 Dywizji Artylerii Konnej im. płk. Włodzimierza Potockiego w Podbrodziu, którą ukończył w stopniu kaprala.

W kampanii wrześniowej artylerzysta, celowniczy 14 Dywizjonu Artylerii Konnej w Białymstoku, pełniąc funkcję zwiadowcy ranny w walkach nad Narwią.

W 1942 roku pod pseudonimem "Dąb" wstępuje do konspiracji na terenie miasta Lida. Jako dowódca placówki "Lida nr 2" intensyfikuje pracę konspiracyjną, organizuje akcje rozbrajania Niemców, zdobywania broni, żywności i umundurowania, korzystając z doświadczeń z kampanii wrześniowej prowadzi działalność wywiadowczą.

W 1942 r. aresztowany w Lidzie, podejmuje udaną ucieczkę. Od 1943 r. w wywiadzie AK na stacji kolejowej Gudy (trasa Lida-Wilno) prowadzi rozpoznanie jednostki Todt dla oddziałów Czesława Zajączkowskiego "Ragnera". Organizator i uczestnik akcji przejęcia wyposażenia magazynu mundurowego w Szkole Rzemieślniczej przy ulicy Suwalskiej w Lidzie.

Podczas operacji rozbicia więzienia w Lidzie 18 stycznia 1944 roku odpowiedzialny za opiekę nad odbitymi więźniami. W 1944 w czasie akcji "Ostra Brama" ranny pod Bieniakoniami.

Po 1945 r. zalegalizowany na fałszywych dokumentach m.in. pod nazwiskiem Jonus Lukasonus - Jan Łukaszewicz. Po rozbiciu jego placówki ukrywa się na bagnach wraz serdecznym kolegą i wieloletnim kompanem ze wsi Kołyszki Michałem Durasem.

Aresztowany w Ejszyszkach przez milicjantów litewskich zostaje skazany na rok więzienia w Wilnie na Łukiszkach. Po wyjściu dalej pozostaje w ukryciu z bronią i wraz z członkami grupy oddziału "Iskra" prowadzi działania partyzanckie i dywersyjne.

Ukrywając się w trokielskiej parafii u znajomych w kolonii nad rzeką Żyżmą, 18 grudnia 1950 okrążony przez siły NKWD, ciężko ranny, aresztowany i przewieziony do więzienia w Lidzie. Po nieudanej próbie odbicia przez jego grupę, przewieziony do więzienia w Grodnie.

Cały 1951 rok poddawany bestialskim torturum, nie zdradza swoich kolegów.

W 1952 roku skazany na karę śmierci. Po zamianie kary śmierci na zesłanie na Sybir, skazany przez Trybunał Wojskowy na 25 lat więzienia, 5 lat zsyłki i 10 lat bezprawia.

Z Grodna przetransportowany do Orszy do punktu zbornego a następnie wywieziony do republiki Komi (Komi CCP) do stacji Kniazhopohotsk, gdzie w głębi tajgi w nieludzkich warunkach pracował przy wyrębie lasu i budowie obozu. W 1954 roku przetransportowano go do obozu w Workucie gdzie pracował przy budowie kolei.

W trakcie zesłania brał udział w dwóch powstaniach obozowych, będąc organizatorem i jednym z przywódców. Ranny, przewieziony do obozu w Rakpasie (Komi CCP).

W 1958 r. na mocy układu Polsko - Sowieckiego zwolniony i pod strażą przewieziony do szpitala więziennego w Warszawie na Mokotowie aby miał odbyć resztę kary. Zwolniony z więzienia, osiadł w Stargardzie Szczecińskim, gdzie mieszkał do śmierci w 2002 roku.

W listopadzie 1937 r. ożenił się z Zofią Kulikowską mieszkającą w okolica Czechowce (z domu Jackiewicz), późniejszą łączniczką AK pseudonim "Zośka". Miał trójkę dzieci, synów Ryszarda, Edwarda i córkę Zofię.

Był odznaczony m.in.: Złotym Krzyżem Partyzanckim.

Zmarł 12.12.2002 r. Pochowany na cmentarzu w Stargardzie.

Tomasz Stanisław Wiśniewski

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila