start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Chyliński Józef (1904-1985)
Podpułkownik

Urodził się 20 października 1904 r. w Jabłonowie Pomorskim. Po zdaniu matury i ukończeniu Szkołę Podchorążych Piechoty w Komorowie koło Ostrowi Mazowieckiej podjął zawodowa służbę w wojsku w 8. Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Po awansowaniu na stopień podporucznika otrzymał przydział do 58 PP w Poznaniu.

Walczył w kampanii wrześniowej w VI Batalionie Strzelców w ramach Armii "Poznań". Walczył między innymi w bitwie nad Bzurą i w obronie Modlina. Po kapitulacji Twierdzy Modlin ranny trafił do obozu jenieckiego w Działdowie gdzie został zaprzysiężony do działalności w konspiracji przez mjr. Józefa Ratajczaka, późniejszego komendanta Okręgu ZWZ Pomorze.

Po zwolnieniu z obozu przebywał w Warszawie i należał do Oddziału I Organizacyjnego Dowództwa Głównego Służby Zwycięstwu Polski.

W początkach stycznia 1940 r. wyjechał ponownie na Pomorze w celu tworzenia struktur konspiracyjnych ZWZ. Rozpoczął organizowanie wywiadu, kontrwywiadu, służb kobiecych, sanitarnych i pomocniczych dla Sztabu Okręgu.

Od marca 1940 r pełnił obowiązki szefa sztabu Komendy Okręgu Pomorskiego. Praktycznie kierował konspiracją pomorską.

Jednym z największych osiągnięć wywiadu Armii Krajowej na Pomorzu było zdobycie informacji dotyczących badań i produkcji broni "V" w Peenemunde

Po rozwiązaniu AK działał nadal w konspiracji. Do 9 czerwca 1945 r. był szefem sztabu, a później komendantem Okręgu Delegatury Sił Zbrojnych Okręgu Bydgoskiego.

W trakcie próby zatrzymania przez funkcjonariuszy UB wyskoczył przez okno z drugiego pietra, łamiąc sobie rękę. Ujęty po pościgu, został ciężko pobity i przewieziony do więzienia w Gdańsku.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 25 listopada 1946 r. został skazany na półtora lat więzienia, z zaliczeniem pobytu w areszcie.

Po zwolnieniu z więzienia odrzucił wstąpienia do Ludowego Wojska Polskiego.

Zagrożony reresjami 4 września 1948 r. przedostał się nielegalnie do Szwecji a od 1951 r. mieszkał w Toronto w Kanadzie.

Zmarł 9 czerwca 1985 r. Prochy jego zostały sprowadzone do Polski w kwietniu 1987 r. i spoczęły na cmentarzu w Łodzi.

Upamiętniony Tablicą Przywódców Polskiego Państwa Podziemnego odsłoniętą 24 IX 2000 r. w Bazylice pw. św. Wincentego a Paulo w Bydgoszczy.

Odznaczony:
Orderem Virtuti Militari V klasy,
Krzyżem Walecznych,
Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami.

Robert Springwald

Literatura:
Elżbieta Skerska, "Józef Chyliński (1904-1985), Żołnierz Polskiego Państwa Podziemnego", Głos z Torunia, 43/2002

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila