start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Orczyk Krzysztof (1923-2014)
Kapitan
ps. "Kukułka"

Urodzony w Sitańcu k/Zamościa 16.12.1923 r. Ojciec Władysław był żołnierzem 1 Batalionu 1 Pułku Brygady Legionów J. Piłsudskiego w latach 1915-1920, uczestniczył m.in. w wojnie polsko-bolszewickiej.

W czasie okupacji hitlerowskiej Krzysztof Orczyk zostaje zaprzysiężony do konspiracji w swojej wsi. Do grudnia 1942 r. działał w placówce Sitaniec (jego zadaniem było słuchanie radia, w uprzednio sporządzonej skrytce, następnie sporządzanie komunikatów z nasłuchu, przechowywał również broń otrzymaną od oficera WP w czasie kampanii wrześniowej).

Gdy rozpoczęło się wysiedlenie Zamojszczyzny, 4.12.1942 r. dwa dni przed wysiedleniem Sitańca udało mu się wywieźć rodziców i siostry, do rodziny ojca koło Krakowa. Zostawili wszystko co mieli aby nie wzbudzać podejrzeń Niemców, co uratowało im życie.

Mieszkając w Sułoszowej, dostaje wiadomość od kolegi z Zamościa, że w okolicznych lasach działają oddziały partyzanckie AK, które walczą z Niemcami. Dzięki konspiracyjnym znajomościom udało mu się skontaktować z plutonem dywersyjnym AK dowodzonym przez ppor. Henryka Kapłona ps. Żuraw wchodzącego w skład 9 pp AK Ziemi Zamojskiej. Wraz z oddziałem brał udział w wielu akcjach bojowych kompanii, przemianowanej w czasie Akcji "Burza" na batalion.

Działalność partyzancką zakończył 24.VII.1944 r. gdy wkroczyła Armia Czerwona i podstępnie aresztowano por. Józefa Śmiecha "Ciąga" , a rano 25 VII., we wsi Krasne koło Izbicy gdzie kwaterowało dowództwo sowieckie rozbrojono jego oddział. Po złożeniu broni żołnierze zostali rozpuszczeni do domów ale kilkanaście dni później nastąpiły masowe aresztowania.

"Kukułka" został zmobilizowany do wojska, najpierw zajmuje się końmi, następnie zostaje pisarzem. Kiedy zorientował się, że jego przydział to jednostka Informacji Wojskowej, postanawia uciec. Dzięki mądrze zaplanowanej akcji i dostępowi do dokumentacji udaje mu się "wyczyścić" wszelkie ślady po sobie.

Wychodząc z jednostki zabiera ze sobą broń i wraca do swego oddziału partyzanckiego, w którym przebywa do 1946 r., następnie pod zmienionym nazwiskiem kończy szkołę. Po zdaniu matury wyjeżdża na ziemie zachodnie i kończy studia inżynierskie we Wrocławiu (już posługując się prawdziwymi personaliami). Kolejny etap to Kraków, w którym na AGH ukończy kolejne studia uzyskując tytuł mgr. inż.

Po 1989 r. aktywnie włącza się w działalność kombatancką, jest częstym gościem w Muzeum Armii Krajowej w Krakowie, otacza troską groby swoich kolegów i dowódców z konspiracji, pisze artykuły broniące dobrego imienia oficera AK por. "Ciąga". Dopóki pozwala mu zdrowie jest członkiem pocztu sztandarowego AK Koła Nowa Huta, m.in. z Jego inicjatywy i starania kwatera żołnierzy AK na Cmentarzu Batowickim zostaje oznakowana pięknym postumentem.

Odznaczony został m.in.: Krzyżem Kawalerskim OOP, Krzyżem Armii Krajowej (Londyn), Medalem Wojska IV-nadanym (Londyn), Krzyżem Partyzanckim, Odznaką Weterana Walk o Niepodległość, Patentem Weterana.

Małgorzata Koszarek

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila