start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Kaczmarczyk Alojzy (1896-1947)
Podpułkownik
ps. "Dąbrowa", "Wacław", "Zośka"

Urodził się 31 maja 1896 roku w Paczółtowicach w rodzinie robotników rolnych o ugruntowanych tradycjach patriotycznych. W szkole powszechnej działał w Drużynach Strzeleckich. Po przeprowadzce do Krakowa ukończył V Gimnazjum i rozpoczął studia na Akademii Handlowej.

We wrześniu 1913 roku wstąpił do 2 plutonu 2 kompani Strzelca i był instruktorem w komandzie obwodu w Krzeszowicach. Był żołnierzem IV batalionu I Brygady, a następnie 5 Pułku Piechoty Legionów. W reakcji na kryzys przysięgowy opuścił koszary.

Po odzyskaniu niepodległość przez Polskę powrócił do wojska i ukończył Szkołę Podchorążych w Warszawie, a następnie został mianowany podporucznikiem i otrzymał przydział do 5 Pułku Piechoty Legionów.

Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Po powrocie z frontu jeszcze przez trzy lata służył w wojsku, po czym w 1923 r. na własną prośbę został przeniesiony do rezerwy. Posiadał przydział mobilizacyjny do 85 Pułku Piechoty w Nowej Wilejce.

Pracę zawodową podjął w Banku Polskim w Wilnie. W 1928 roku został naczelnikiem jednego z wydziałów urzędu wojewódzkiego w Wilnie, potem był starostą białostockim, wołkowyskim i suwalskim, a następnie wicewojewodą stanisławowskim i nowogródzkim. W 1937 roku został starostą puławskim.

Wybuch wojny zastał go na Lubelszczyźnie. 1939 roku został przez okupantów niemieckich aresztowany przez Niemców we wrześniu i osadzony w ciężkim więzieniu na zamku lubelskim.

Po zwolnieniu w styczniu 1940 roku, wyjechał do Krakowa, gdzie podjął pracę jako księgowy sklepu rozpoczynając jednocześnie działalność konspiracyjną

W latach 1940-1943 był szefem administracji zastępczej dla okręgu ZWZ-AK Kraków, co odpowiadało funkcji wojewody. W 1943 roku został awansowany do stopnia podpułkownika i objął stanowisko szefa wydziału wojskowego Okręgu Kraków Armii Krajowej.

W marcu 1944 r. został po raz kolejny aresztowany przez Niemców. Za zgodą i w porozumieniu z przełożonymi był dwukrotnie zwalniany z więzienia w celu nawiązania rozmów pomiędzy Niemcami i Komendą Główną AK. W czasie drugiej podróży kurierskiej zabroniono mu powrotu do więzienia i nakazano zakonspirowanie się.

W lecie 1944 roku przebywał w Warszawie, po upadku powstania jako cywil został wywieziony do Gross-Rosen, a następnie Mauthausen-Gusen, gdzie był więziony do końca wojny. Po wyzwoleniu zaangażował się w działalność Zrzeszenia WiN.

We wrześniu 1946 roku został aresztowany. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 10 września 1947 (sygn. akt Sr 978/47) został skazany na łączną karę śmierci, utratę praw publicznych, obywatelskich i honorowych na zawsze oraz na przepadek mienia.

Wyrok wykonano 13 listopada 1947 roku w więzieniu przy ul. Montelupich przez rozstrzelanie. Ciała nie wydano rodzinie i pochowano w nieznanym miejscu.

Wyrok skazujący został unieważniony dopiero postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 stycznia 1992 roku.

Odznaczony:
Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari
Krzyżem Walecznych
Złotym Krzyżem Zasługi
Krzyżem I Brygady.

Symboliczny grób ppłk. Alojzego Kaczmarczyka znajduje się na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. W roku 2007 osłonięto tablice pamiątkową w budynku starostwa powiatowego w Puławach (odsłoniętą w 2007 roku).

Robert Springwald

Wybrana literatura:
Grzegorz Filipek - Ostatniemu Przedwojennemu Staroście. "Puławski Przegląd Powiatowy". Nr 5/2007. s. 10-13.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila