start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Kossakowski Tadeusz (1888-1965)
Generał dywizji

Urodził się 27 stycznia 1888 w Kiszyniowie. Szkołę realną ukończył w Chersoniu. Następnie wraz z rodziną przeprowadził się do Lwowa, gdzie podjął i ukończył studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. Tam też rozpoczął się jego kontakt z ruchem niepodległościowym.

W 1909 wstąpił do Związku Walki Czynnej, w roku następnym do Związku Strzeleckiego "Strzelec". W okresie tym używał pseudonimu "Kirgiz". Ukończył kurs oficerski "Strzelca" i z rąk Józefa Piłsudskiego otrzymał znak oficerski "Parasol".

W 1909 wstąpił do Związku Walki Czynnej, w roku następnym do Związku Strzeleckiego "Strzelec". W okresie tym używał pseudonimu "Kirgiz". Ukończył kurs oficerski "Strzelca" i z rąk Józefa Piłsudskiego otrzymał znak oficerski "Parasol".

Po ukończeniu studiów podjął prace jako inżynier w zakładach mechanicznych w Rosji.

W 1914 jako poddany rosyjski został zmobilizowany do armii carskiej i przydzielony do Czugujewskiej Szkoły Wojskowej w Czuhujiwie. 1 września 1915 uzyskał stopień chorążego, po czym został skierowany na front. W 1915 r. jako chorąży pełnił służbę w rosyjskich oddziałach piechoty. W 1917 r. jako podporucznika, oddelegowano go na kurs saperski, po którym przeszedł do służby w oddziałach inżynieryjnych. Po rewolucji w Rosji, we wrześniu 1917 przedostał się do I Korpusu Polskiego w Rosji , gen. J. Dowbor-Muśnickiego z którym przeszedł cały szlak bojowy.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powrócił do kraju angażując się w działalność POW. Podjął służbę w Wojsku Polskim w 1. Pułku Telegraficznym i Oddziale Wywiadowczym w Łodzi.

Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w składzie 2. Dywizji Piechoty Legionów. Następnie, do końca 1921 był dowódcą 2 Batalionu Saperów, po czym do 1924 dowódcą Batalionu Maszynowego Saperów w Nowym Dworze Mazowieckim.

W 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem.

W 1923 r. ukończył studia wojskowe we Francji. Od października 1924 pełnił obowiązki dowódcy 2 Pułku Saperów w Puławach. Od listopada 1925 na stanowisku kierownika Głównego Zaopatrzenia Inżynierii i Saperów w Warszawie, a następnie powołany na stanowisko zastępcy szefa Departamentu Inżynierii M.S.Wojskowych.

W 1927 r. został szefem Departamentu Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych. W latach 1930-1936 był także dowódcą Broni Pancernych. W 1939 r. został mianowany gen. brygady.

24 kwietnia 1927 został powołany na stanowisko szefa Departamentu Zaopatrzenia Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych. 1 stycznia 1928 awansował na pułkownika ze starszeństwem z dnia 1 stycznia 1928 i 3 lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów.

Od 23 września 1930 obowiązki szefa departamentu łączył z funkcją dowódcy Broni Pancernych. Był zwolennikiem rozwoju polskiej broni pancernej i inicjatorem rozwoju przemysłu samochodowego. Za jego kadencji wdrożono do masowej produkcji tankietki TK-3 i TKS, zakupiono czołgi Vickers E i opracowano własny czołg 7 TP. Był także członkiem Rady Nadzorczej Państwowych Zakładów Inżynierii.

26 marca 1936 ustąpił ze stanowiska dowódcy Broni Pancernych w wyniku różnicy poglądów na zadania produkcyjne PZInż. (dążył do priorytetu produkcji wojskowej nad potrzebami rynku cywilnego), po czym został dowódcą Saperów M.S.Wojsk. 19 marca 1939 został mianowany generałem brygady.

W dniach 3-7 września 1939 wziął udział w przygotowaniach do Obrony Warszawy. Następnie przez Rumunię dotarł do Paryża, gdzie został dowódcą saperów w Sztabie Naczelnego Wodza. Od września 1940 do października 1941 pełnił funkcję zastępcy dowódcy 1 Brygady Strzelców do spraw motoryzacji. W 1941 brał równolegle udział w kursie wyższych dowódców armii sprzymierzonych w Brytyjskiej Wyższej Szkole Wojennej w Cumberly. Od października 1941 do czerwca 1942 był zastępcą dowódcy I Korpusu Polskiego do spraw motoryzacji oraz dowódcą saperów korpusu.

Przeniesiony na Bliski Wschód objął stanowisko zastępcy dowódcy 2 Korpusu Strzelców do spraw motoryzacji, a następnie stanowisko dowódcy broni pancernej, motorowej i służby elektromechanicznej Armii Polskiej na Wschodzie. Przez krótki okres (do października 1942) był zastępcą dowódcy formowanej w II połowie 1942 2 Brygady Czołgów na Środkowym Wschodzie. Jednostki, w których służył w okresie 1940-43, nie brały w tym czasie udziału w walkach.

W 1944 r. wyraził chęć walki w okupowanym kraju. Po uzyskaniu zgody gen. Sosnkowskiego, skierowano na szkolenie do Włoch. Po przygotowaniu na kursie cichociemnych, został w nocy z 29 na 30 maja 1944 przerzucony do kraju w ramach operacji "Wildhorn II" - "Most II". Lądowanie nastąpiło na lądowisku "Motyl" 18 km na północny zachód od Tarnowa koło wsi Wał Ruda. Warto zaznaczyć, iż w chwili przelotu Kossakowski stał się najstarszym z "cichociemnych" przerzuconych do kraju - miał 56 lat, ponadto 30 maja w chwili przelotu uzyskał stopień generała dywizji stając się również najwyższym stopniem cichociemnym przerzuconym do kraju. W celach konspiracyjnych Generał przyjmuje pseudonim "Krystynek".

Przydzielony do Wydziału Broni Szybkich Oddziału III Operacyjnego Komendy Głównej AK. Został także dowódcą Zakładów Produkcji Uzbrojenia AK. W pierwszych dniach powstania warszawskiego walczył jako zwykły strzelec w drużynie szturmowej, a później przeniesiony został do pionu produkcji uzbrojenia. We wrześniu 1944 został równocześnie dowódcą kilkunastoosobowej Legii Oficerskiej. Po kapitulacji Warszawy dostał się do niewoli i przebywał w niemieckich oflagach XVIII-73 w Landwasser, IV C w Colditz, XVIII-317 C w Markt Pengau w Austrii.

Po wyzwoleniu zgłosił się do Polskich Sił Zbrojnych i powrócił do Londynu. W grudniu 1945 wrócił jednak do Polski. Pracował w biurach projektów. Zmarł 24 listopada 1965 w wieku 77 lat. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 2 rz. 3 m. 13).

Odznaczony
Orderem Virtuti Militari V klasy
Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski - 1928
Krzyżem Niepodległości
Krzyżem Walecznych (czterokrotnie)
Złotym Krzyżem Zasługi- 1925
Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 "Polska Swemu Obrońcy"
Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Znakiem oficerskim "Parasol"
Odznaką "Znak Pancerny" nr 244
Orderem Legia Honorowa IV klasy (francuska)
Orderem Korony Rumunii IV klasy oraz inne odznaczenia polskie i zagraniczne.
Orderem Gwiazdy Rumunii krzyż Komandorski
Orderem Korony Włoch Krzyż Komandorski
Medalem Międzysojuszniczym "Médaille Interalliée"
Odznaką Łotewskiego Pułku Czołgów.

Robert Springwald

Literatura:
Marian Żebrowski, Zarys historii polskiej broni pancernej 1918-1947, Londyn 1971;
Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994;
Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione;
Zbigniew Mierzwiński: Generałowie II Rzeczypospolitej. Warszawa 1990: Wydawnictwo Polonia, s. 125-130.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila