start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Lipiński Wacław (1896-1949)
Podpułkownik
ps. "Aleksander", "W", "Gel", "Gwido"
Urodzony 28 września 1896 w Łodzi. Uczęszczał do w gimnazjum spółdzielczym "Uczelnia" Był organizatorem tajnego harcerstwa w Łodzi oraz członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich.

W latach 1914-1917 był żołnierzem Polskiej Organizacji Wojskowej. Służył w 5 pp. Legionów z którym przeszedł cały szlak bojowy I Brygady. Walczył pod Łowczówkiem, Konarami, Kostiuchnówką. Po kryzysie przysięgowym udał się do Krakowa. Tu w Gimnazjum Jana II Sobieskiego eksternistycznie złożył egzamin maturalny.

Od 1918 był żołnierzem WP i uczestniczył w walkach o Lwów oraz w wojnie polsko-bolszewickiej (1919-1921). Odkomenderowany do Krakowa w celu podjęcia studiów. Ukończył Wydział Prawa UJ w 1921 i rok później obronił pracę doktorską.

W 1927 mianowany został kierownikiem Samodzielnego Referatu Formacji Polskich w Wojskowym Biurze Historycznym w Warszawie. W 1932 powołany został na stanowisko sekretarza czasopisma "Niepodległość", organu Instytutu Badania Najnowszej Historii Polski, dwa lata później został sekretarzem generalnym tego instytutu, a w 1936 jego dyrektorem.
W kampanii wrześniowej 1939 początkowo w Biurze Propagandy Naczelnego Dowództwa, a od 7 do 29 września w Dowództwie Obrony Warszawy na stanowisku szefa propagandy, gdzie nadawał codzienne komunikaty radiowe przez rozgłośnię Warszawa II.

Od pierwszych dni września wspólnie z gen. Michałem Karaszewiczem-Tokarzewskim, Mieczysławem Niedziałkowskim i Stefanem Starzyńskim uczestniczył w pracach zmierzających do powstania struktur konspiracyjnych w okupowanej Polsce. Z racji pełnionej funkcji w IBNHP zajmował się zabezpieczaniem archiwaliów Instytutu i zbiorami Muzeum Belwederskim Zagrodzony aresztowaniem przedostał się na Węgry zamiarem przedostania się do Francji. Wiosną 1942 powrócił jednak do Warszawy i współtworzył propiłsudczykowski Konwent Organizacji Niepodległościowych.

Opublikował w podziemiu kilka opracowań analitycznych dotyczących polityki II RP, przygotowań do wojny, kampanii wrześniowej. Jest autorem: "Pakt polsko-rosyjski", "Polityka Piłsudskiego i Becka" oraz "Bilans czterolecia", uzasadniając konieczność walki z Niemcami i ostrzegając przed zagrożeniem Polski ze strony ZSRS.

23 lutego 1944 r. został aresztowany przez gestapo. Zwolniony po 3 miesiącach.

Od marca 1946 stanął na czele Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej jako przedstawiciel Stronnictwa Niezawisłości Narodowej. Na początku 1947, po rozbiciu Komitetu przez komunistyczne służby bezpieczeństwa, został aresztowany.

W bezprawnym procesie KPODPP i III ZG WiN skazany został na karę śmierci, zamienioną następnie na dożywotnie więzienie. Przebywał w więzieniu mokotowskim, a później we Wronkach.

4 kwietnia 1949 został tam zamordowany na polecenie władz komunistycznych.

Na cmentarzu we Wronkach znajduje się mogiła podpułkownika Wacława Lipińskiego ze skromną tabliczką "Grób chroniony. Więzień Wronek, ofiara politycznych represji okresu stalinowskiego".

Wszystkie jego utwory objęte były w 1951 zapisem cenzury w Polsce, podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek.

Odznaczony
Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari
Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2010)
Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
Krzyżem Niepodległości
Krzyżem Walecznych - dwukrotnie.

Robert Springwald
 
Wybrana literatura
Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.2. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987,
Biogram: Wacław Lipiński, autorstwa Marka Gałęzowskiego opublikowany na stronie http://www.waclawlipinski.pl/Biografia.html
wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila