start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Marszewski Zygmunt (1897-1982)
ps. "Kazimierz"

Urodził się ur. 10 kwietnia 1897 w Orle (zachodnia Rosja). Ukończył miejscowe gimnazjum składając w 1913 egzamin maturalny. Podjął studia na Uniwersytecie w Moskwie.

W lutym 1915 roku powołany został do armii rosyjskiej. Ukończył Aleksandrowską Szkołę Piechoty w Moskwie i skierowany został do służby liniowej.

W lipcu 1917 roku wstąpił do I Korpusu Polskiego w stopniu porucznika. W sierpniu został dowódcą oddziału automobilowego w 1 Dywizji Strzelców Polskich. Od października 1917 służył jako oficer do zleceń dowódcy dywizji a od lutego 1918 roku oficer w oddziale konnej eskorty sztabu dywizji a następnie przydzielany do Legii Podchorążych. Po demobilizacji korpusu na krótko internowany przez Niemców w Kijowie. W sierpniu 1918 roku wstąpił do 4 Dywizji Piechoty gen. Żeligowskiego, gdzie kolejno pełnił służbę w 1 dywizjonie ułanów, a od stycznia był dowódcą plutonu w 1 Pułku Ułanów 4 Dywizji Piechoty. Po rozwiązaniu dywizji w lipcu 1919 roku wrócił do Polski.

W sierpniu 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego i został dowódcą plutonu w 14 Pułku Ułanów. W kwietniu 1920 roku ukończył Oficerską Szkołę Jazdy w Przemyślu i został oficerem łączności w sztabie Dywizji Jazdy gen. Romera, a następnie dowódca plutonu i p.o. dowódca szwadronu w 14 Pułku Ułanów. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W wyniku ran odniesionych we wrześniu 1920 roku do listopada przebywał w szpitalu w Warszawie.

W styczniu 1921 roku został dowódcą szwadronu w 26 Pułku Ułanów. W lata 1924 - 1925 ukończył kurs doszkolenia młodszych oficerów w Centralnej Szkole Kawalerii w Grudziądzu. W lipcu 1927 roku został instruktorem w Obozie Szkolnym Kawalerii, a rok później instruktorem w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. We wrześniu 1930 roku objął stanowisko kwatermistrza w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. W kwietniu 1934 roku rozpoczął służbę w 7 Pułk Ułanów Lubelskich jako zastępca dowódcy. W kwietniu 1937 roku został Inspektorem Południowej Grupy Szwadronów Kawalerii KOP.

W dniu 18 lipca 1939 roku został dowódcą 4 Pułk Strzelców Konnych Ziemi Łęczyckiej. Pułkiem tym dowodził w czasie kampanii wrześniowej w składzie Nowogródzkiej Brygadzie Kawalerii. W dniu 25 września 1939 roku został dwukrotnie rany.

Od czerwca 1940 roku włączył się w działania konspiracyjne. Od kwietnia 1941 roku zajmował się odtwarzaniem Mazowieckiej Brygady Kawalerii w ramach Armii Krajowej. Od sierpnia 1941 roku pracuje pod własnym nazwiskiem jako urzędnik w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim w Warszawie.

W lipcu 1943 roku został inspektorem do zleceń komendanta Obszaru Warszawskiego AK gen. Skroczyńskiego. W lipcu 1944 roku w związku z planowym wybuchem powstania przeniósł się wraz sztabem Podokręgu Zachód Obsz. Warszawskiego AK do Milanówka i dniu 14 sierpnia został wyznaczony komendantem tego podokręgu.

Po upadku powstania warszawskiego w dniu 4 października 1944 roku został wyznaczony pełniącym obowiązki komendanta Obszaru Warszawskiego

W wyniku konfliktu z gen. Leopoldem Okulickim, kwestionując zasadność ogłoszenia wybuchu Powstania Warszawskiego, 17 października 1944 został odwołany z pełniących funkcji.

1 stycznia 1945 r., został awansowany do stopnia pułkownika kawalerii.

W dniu 26 lutego 1945 r., został aresztowany przez NKWD w Milanówku i uwięziony. Przewieziony do warszawskiego więzienia w którym przebywał do 21 listopada 1945 r.

Po wyjściu z więzienia do 1975 aktywny był zawodowo na różnych stanowiskach administracyjnych.

Zmarł 19 października 1982 w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Odznaczony
- Order Virtuti Militari V kl. (1922)
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie - ostatni w dniu 1 października 1944)
- Krzyż Niepodległości (1932)
- Order św. Anny kl. IV (w armii rosyjskiej).

Robert Springwald

Literatura:
Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944 t. 2. s. 123 - 124 Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila