start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Jakóbiec Jan (1876-1955)
ps. "Górny", "Karp", "Kaś", "Słowiński"

Urodził się 26 marca 1876 roku w Słotwinie koło Żywca w rodzinie chłopskiej. W latach 1886-1888 w Białej uczęszczał szkoły podstawowej i gimnazjum z niemieckim językiem wykładowym. W 1891 roku przeniósł się do gimnazjum polskiego w Wadowicach, gdzie w 1896 roku zdał maturę. W tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Dzięki stypendium fundacji Barewicza w latach 1899-1901 kontynuował studia w Wiedniu, w Monachium i Norymberdze.

Po ukończeniu studiów powrócił do Krakowa wiążąc się zawodowo z Uniwersytetem Jagiellońskim i krakowskimi szkołami średnimi.

W środowisku akademickim, nie odcinając się od swych chłopskich korzeni, działał w Zrzeszeniu Inteligencji Ludowej i Przyjaciół Wsi, należał do Towarzystwa Szkół Ludowych, a jako polityk - do Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast". W roku 1924 roku został powołany na stanowisko wizytatora szkół średnich Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego. Był tak że konsultantem Ministerstwa Oświaty do spraw podręczników.

W roku 1936 został mianowany na stanowisko kuratora Okręgu Szkolnego Poznańskiego.

10 sierpnia 1941 roku zaproponowano mu, z rekomendacji PSL, funkcję Okręgowego Delegata Rządu w Krakowie.

Jako szef Krakowskiej Okręgowej Delegatury Rządu (ODR) Emigracyjnego w Londynie rozbudował struktury państwa podziemnego. Wspierał rozwój podziemnego szkolnictwa wszystkich szczebli.

Współpracował z Radą Główną Opiekuńczą (RGO), z Komitetem Pomocy księcia metropolity Adama Sapiehy oraz z prezesem Akademii Umiejętności prof. Stanisławem Kutrzebą.

Krytycznie odnosił się do idei powstania warszawskiego. Dostrzegał jego złe przygotowanie polityczne, brak uzbrojenia, przewidywane wielkie straty w ludziach i w dorobku kultury narodowej.

Miał szczególne zasługi w niesieniu pomocy ludności żydowskiej. 10 stycznia 1945 roku spotkał się po raz ostatni z komendantem Okręgu Krakowskiego AK. 1 lutego 1945 roku zrezygnował z funkcji delegata rządu i przekazał obowiązki swemu zastępcy Stefanowi Rzeźnikowi.

Od 1946 roku był nauczycielem łaciny w Gimnazjum im. Nowodworskiego w Krakowie, później uczył niemieckiego w gimnazjum pijarów, jednocześnie będąc lektorem w WSZR i na UJ.

Po wojnie opracował swą obszerną autobiografię pt. Na drodze stromej i śliskiej.
- część pierwsza: "Ku wyżynom" poświęcona jest okresowi młodości
- część druga: "Na szczytach społecznych", poświęcona okresowi międzywojennemu
- część trzecia: "Wojewoda krakowski i delegat Rządu Emigracyjnego (1941-1945), poświęcona okupacji niemieckiej.

Jan Jakóbiec zmarł 5 kwietnia 1955 roku i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.

Robert Springwald
(na podstawie artykułu prof. Aleksandra Skotnickiego pt: "Delegat rządu emigracyjnego" Alma Mater r. 2009, nr. 114, 61 - 64)

Wybrana literatura:
J. Jakóbiec, Na drodze stromej i śliskiej. Autobiografia socjologiczna, wyd. B. Hup, B. Gąsiorowska, Kraków 2005;
A. Kuler, Małopolski Słownik Biograficzny uczestników działań niepodległościowych 1939-1956, hasło: Jakóbiec Jan, wyd. Towarzystwo Sympatyków Historii, Kraków 1997.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila