start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Braun Sylwester (1909-1996)
ps. "Kris"

Urodził się 1 stycznia 1909 w Warszawie. Ukończył studia na geodezyjne na Politechnice Warszawskiej. Do wybuchu wojny pracował w Biurze Planowania Miasta nad projektem Warszawy przyszłości.

Pierwsze swoje zdjęcia dokumenujące walczącą Warszawę wykonał we wrześniu 1939 fotografując oblężenie miasta.

Podczas Powstania Warszawskiego był Polowym Sprawozdawca Wojskowy (PSW). Codziennie wyruszał z aparatem Leica z mieszkania przy ul. Kopernika na Powiślu dokumentując walkę i życie powstańczej Warszawy. Najwięcej zdjęć zrobił w Śródmieściu, fotografował też Górny Czerniaków i Wolę.

28 sierpniu ze swojego mieszkania, sfotografował trafienie wieżowca "Prudential", pociskiem wystrzelonym z najpotężniejszego działa, ( moździerz - Karl Gerät ) jakim Niemcy ostrzeliwali Warszawę. Opisał to po latach: "Usadowiłem się na dachu kamienicy przy Kopernika 28. Pogoda piękna, czyste poranne słońce, czas biegnie. Godzina minęła na oczekiwaniu, gdy oko uchwyciło żółtą smugę pocisku na tle błękitnego nieba. W celowniku aparatu zobaczyłem trafienie Prudentialu i rozkwitanie eksplozji. W ciągu trzech sekund zrobiłem sześć zdjęć". Miał talent komponowania kadru i reporterskie szczęście. Pracował, fotografując seriami i traktował wydarzenia fotoreportażowo. Taka jest właśnie seria zdjęć "Prudentialu".

Ze wszystkich jego zdjęć ocalały jedynie te dokumentujące powstanie warszawskie. Wykonał ich ok. 3000, zachowało się 1520.

Był oficerem personalnym baonu AK "Wilki".

Po upadku Powstania 6 października wyszedł z Warszawy. Udało mu się zbiec z transportu do obozu jenieckiego aby w styczniu 1945 powrócić do stolicy i uratować ukryte negatywy. Wyjechał do Szwecji, a w 1964 do Stanów Zjednoczonych.

Fotogramy ukazujące walcząca Warszawę prezentował na wielu indywidulnych wystawach od Los Angeles, Chicago, Montreal, poprzez Paryż,Warszawę, Belgrad, aż po Irkuck, Chabarowsk, Władywostok i Moskwę.

W 1981 artysta przekazał swoje archiwum negatywów do Muzeum Historycznego miasta Warszawy. W 1983 r. ukazał się album pt. "Reportaże z Powstania Warszawskiego" będący zbiorem kilkuset zdjęć opatrzonych komentarzami autora.

Zmarł zm. 9 lutego 1996 w Warszawie.

W 2014 na dziedzińcu Muzeum Armii Krajowej prezentowana była wystaw pt: "Było miasto. Jest miasto. - Powstanie Warszawskie w obiektywie Sylwestra Brauna ps. "Kris".

Sylwester Braun ps. Kris odznaczony został w 26 lipca 1994 r. Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Robert Springwald

Wybrana literatura:
Sylwester Kris Braun: Reportaże z Powstania Warszawskiego (Warsaw Uprising Reportages), KAW, Warszawa, 1983.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila