start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Szydłowski Adam (1900-1960)
Podpułkownik
ps. "Poleszuk", "Jehudo", "Maurycy"

Urodził się 10 marca 1900 w Dręszewie na Mazowszu. Naukę rozpoczętą w szkole elementarnej w Radzyminie. Po wyjeździe w głąb Rosji, kontynuował swoja edukację w gimnazjum w Permie. W latach szkolnych związał się z harcerstwem.

W 1918 roku wstąpił ochotniczo do formującej się na Syberii 5 Dywizji Strzelców Polskich. I przydzielony został do sztabu Dywizji. Przez cały 1919 roku brał udział w wielu walkach z bolszewikami. 11 stycznia 1920 roku dostał się do bolszewickiej niewoli.

Uciekł z niewoli i 3 lipca 1921 powrócił do Polski. 1923 złożył egzamin maturalny. Wstąpił do wojska i został oficerem. Służył kolejno w: 82 Syberyjskim Pułku Piechoty (1921), Oddziale IV Sztabu Generalnego, 1 Pułku Strzelców Podhalańskich (1923-1925), Batalionie KOP "Sienkiewicze" (1925-1930), 4 Pułku Piechoty Legionów, sztabie 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty, dowództwie Obszaru Warownego "Śląsk". Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej w 1933 roku uzyskał tytuł oficera dyplomowanego.

W kampanii wrześniowej 1939 roku walczył na Śląsku jako szef sztabu Obszaru Warownego "Śląsk". W bitwie pod Maziłami 19 września został ranny i dostał się do niemieckiej niewoli. Uciekł z Oflagu i 15 listopada dotarł do Francji, gdzie został skierowany do Camp de Coëtquidan. Tam objął funkcję szefa sztabu 1 Dywizji Grenadierów. Od maja był dowódcą 2 Batalionu 1 Pułku Grenadierów Warszawy.

Po kapitulacji Francji wraz z grupą żołnierzy przekroczył granicę francusko-hiszpańską. Został aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym w Miranda de Ebro. Zwolniony udał się przez Gibraltar do Wielkiej Brytanii (6 stycznia 1943 roku). Jako oficer sztabowy został skierowany do Oddziału VI sztabu Naczelnego Wodza.

Od września 1943 r. uczestniczył w kursie dla cichociemnych. 23 stycznia 1943 roku został zaprzysiężony w AK i przerzucony do Głównej Bazy Przerzutowej w Brindisi we Włoszech.

Zrzutu dokonano w nocy z 16 na 17 kwietnia 1944 roku w ramach operacji "Weller 10". Ekipa została zrzucona na placówkę odbiorczą "Przycisk" w okolicach wsi Kazimierzów 7 km na południowy wschód od Sochaczewa na Mazowszu.

W kraju dostał przydział do Okręgu Nowogródek AK na stanowisko komendanta Okręgu. Funkcję przejął 26 czerwca 1944. W przygotowywanej operacji "Ostra Brama" przewidziany był jako dowódca zewnętrznego natarcia na Wilno. Po zakończeniu walk przewidziany na dowódcę 19 DP AK.

Po zajęciu Wilna został podstępnie aresztowy przez NKWD 17 lipca 1944 roku. Wywieziony do ZSRR i osadzony w sowieckich więzieniach w Ostaszkowie, Twerze i Morszańsku.

Uwolniony wrócił do Polski 14 listopada 1947 roku. Podjął prace w Gdańsku w różnych instytucja związanych z handlem i gospodarka morską.

Przez całe życie był systematycznie inwigilowany przez aparat bezpieczeństwa PRL.

Zmarł 4 października 1960 w Gdyni.

Awanse:
podporucznik - 1 marca 1923 roku,
porucznik -1 stycznia 1925 roku
kapitan - 1 stycznia 1934 roku,
major - 19 marca 1939 roku
podpułkownik - 1 marca 1944 roku.

Odznaczony:
Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari
Krzyżem Walecznych - dwukrotnie
Srebrnym Krzyżem Zasługi
Medalem Niepodległości
Medalem Wojska - czterokrotnie
Krzyżem Wojennym (Francja).

Robert Springwald

Wybrana literatura:
Krzysztof A. Tochman: w: Polski Słownik Biograficzny. T. 49. Warszawa - Kraków: 2014, s. 589-590.
Szydłowski Adam. W: Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma "Kasperowicz - Meble", 1994, s. 132-133.
Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: 1984, s. 421.
Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941-1945 - Sylwetki spadochroniarzy. Warszawa, 1984, s. 204.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila