start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Trojanowski Franciszek (1899-1957)
Podpułkownik
ps. "Fala", "Stanisław", "Toruńczyk", "Trojańczyk"

Urodził się 4 października 1899 r., w Warszawie. Uczęszczał do szkoły handlowej, potem do gimnazjum w Warszawie. W latach szkolnych związał się z harcerstwem.

W październiku 1916 r. został, zaprzysiężony w POW w okręgu warszawskiego. Po ukończeniu Szkoły Podoficerskiej POW został przydzielony do Polskiej Siły Zbrojnej, gdzie w okresie od 17 listopada 1917 do listopada 1918 r., służył w szeregach II Batalionu 2 pp. (późniejszego 8 pp. Leg.) dowodzonego przez majora Smorawińskiego. Od jesieni 1918 r. uczestniczył w obronie Lwowa. Wyróżniony za męstwo odznaką "Orlęta".
 
W maju 1919 r., został skierowany do Szkoły Podchorążych w Warszawie, którą ukończył w maju roku 1920. 1 czerwca tego roku został awansowany do stopnia podporucznika. Przydzielony do 81 pp. na stanowisko dowódcy plutonu, potem kompanii. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r.

W grupie gen. Lucjana Żeligowskiego podczas walk o Wilno 19 listopada 1920 r dowodził kompanią piechoty. Swoja zdecydowana postawa i opanowaniem uratował sztab pułku stacjonujący pod Wilnem przez uderzeniem oddziałów litewskich. Zorganizował i poprowadził kontratak zmuszając nieprzyjaciela do wycofania się. Za ten czyn odznaczony został Krzyżem Walecznych.

Po zakończeniu wojny pozostał w Wojsku Polskim, z przydziałem kolejno do: 81 pp, w 1926 r. do 61 pp. w Bydgoszczy, w 1933 przeniesiony do 18 Batalionu KOP "Rokitno" koło Sarn na Wołyniu, w 1937 r. przeniesiony do 57 pp. w Poznaniu.

Przed samym wybuchem II wojny światowej r., został mianowany dowódcą Batalionu Obrony Narodowej "Kościan" i z tą jednostką we wrześniu 1939 w składzie Wielkopolskiej Brygady Kawalerii przeszedł szlak bojowy. Po podpisaniu kapitulacji Warszawy uniknął niewoli.

Pod koniec 1939 r., został zaprzysiężony w szeregi Polskiej Organizacji Zbrojnej. Na początku 1940 r., został skierowany na teren Lubelszczyzny z zadaniem organizacji struktur konspiracyjnych POZ. Do 1941 r., był Komendantem Okręgu Lublin Polskiej Organizacji Zbrojnej. W 1941 r., został przeniesiony do Warszawy i przydzielony do sztabu głównego POZ na stanowisko szefa Oddziału III (Operacyjno-Taktycznego) Komendy Głównej POZ.

Po przeprowadzeniu scalenia POZ z AK, w okresie od czerwca 1942 do marca 1943 r., przyją funkcję szefa Oddziału III w sztabie Podokręgu Wschodniego AK "Białowieża" Obszaru Warszawskiego AK.

11 listopada 1942 r., został awansowany do stopnia majora piechoty. W okresie od marca 1943 do czerwca 1944 r., był szefem wyszkolenia Komendy Podokręgu Wschodniego "Białowieża". Organizował na terenie podokręgu kursy Szkół Podchorążych Rezerwy Piechoty AK oraz kursy podoficerskie dla młodszych dowódców. Z tego tytułu uczestniczył w prowadzeniu ćwiczeń i wykładów oraz egzaminów.

W czerwcu 1944 r., został przekazany do dyspozycji Komendanta Obszaru Zachodniego AK płk dypl. Stanisława Edwarda Grodzkiego "Sadowskiego" i mianowany Komendantem Okręgu Pomorskiego AK 25 lipca 1944 r., awansowany do stopnia podpułkownika piechoty.

W lipcu 1944 r., dotarł do Bydgoszczy. W związku z trudnościami w nawiązaniu współpracy z podkomendnymi wiosną 1945 r., został oddany do dyspozycji Komendy Obszaru Zachodniego AK.

Po 1945, wg niepotwierdzonych informacji uczestniczył w działalności konspiracji antykomunistycznej.

Podjął studia na wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego . Ujawnił się w 1947 r.

Zmarł w Lublinie w 27 marcu 1957 r. Pochowany na cmentarzu przy ul. Lipowej.

Odznaczenia, m.in.:

Virtuti Militari V klasy
Krzyż Walecznych
Krzyż Zasługi Litwy Środkowej
Medalem Pamiątkowym za Wojnę
Medal 10-lecia Odzyskania Niepodległości.

Robert Springwald

Wybrana literatura:
Słownik biograficzny konspiracji pomorskiej. Toruń 1996. Cz. 2

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila