start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Podrygałło Jadwiga (1919-2015)
Porucznik
ps. "Isia", "Szczeniak", "Przybłęda"

Jadwiga Tomaszewska urodziła się 20 września 1919 w Warszawie. Wraz z braćmi od najmłodszych lat otrzymała solidne wychowanie patriotyczne. Dziadkowie ze strony obydwojga rodziców walczyli w Powstaniu Styczniowym. Rodzice natomiast poznali się w pracy konspiracyjnej przed pierwszą wojną światową. Mama w czasie I wojny była sanitariuszką w Warszawie, ojciec walczył i trafił do niewoli niemieckiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości był pilotem i konstruktorem silników samolotowych.

Cała rodzina zaangażowana była w konspirację, brat Jerzy "Jur", "Jurosław" zginął w powstaniu, zaś Lubomir "Lubek" został ciężko ranny i trafił do niewoli. W czasie bombardowania ucierpieli również rodzice oraz sama "Isia" (ojciec został poważnie ranny w głowę, Jadwiga w prawą rękę), dom w którym mieszkali został zrównany z ziemią, a Tomaszewscy stracili cały dobytek. Na rozkaz dowódcy (mjr Wanda Gertz "Lena") nie poszła do niewoli lecz wyszła z Warszawy razem z rodzicami aby ich otoczyć opieką.

Odwaga Jadwigi Tomaszewskiej w czasie walk została zauważona i nagrodzona Krzyżem Walecznych.

Po zakończeniu wojny Jadwiga wyszła za mąż za Stanisława Podrygałło (przedwojennego działacza oświatowego, jednego z twórców szkoły rolniczej w Zwoleniu, związanego z PSL - w czasie okupacji okręgowego Delegata Rządu na Kraj na województwo kieleckie). Będąc żona Stanisława została aresztowana przez UB w Kielcach i cudem uniknęła śmierci. Za swoją patriotyczną postawę przez lata, cała rodzina była prześladowana.

"Isia" była bardzo zaangażowana w pracę społeczną w organizacjach kombatanckich i w przekazywaniu patriotyzmu młodemu pokoleniu, z którym miała doskonały kontakt. Dzieci doceniły wysiłek i promienny uśmiech. Za pomoc, i propagowanie pośród młodzieży wiedzy o czasie okupacji i powstaniu warszawskim odznaczona została Orderem Uśmiechu. Natomiast za kultywowanie pamięci o Słowakach walczących w powstaniu warszawskim (pluton 535 dowodzony przez por. Mirosława Irynga ps. Stańko") została odznaczona najwyższym słowackim odznaczeniem Orderem Podwójnego Białego Krzyża.

Zaangażowała się również w dokumentację roli i udziału kobiet w walce o niepodległość. Współpracowała z Gen. Bryg. Marią Witek i Gen. Bryg. Elżbietą Zawacką "Zo". Pracowała w grupie kobiet żołnierzy zbierając materiały do "Słownika uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945. Poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej", PIW, Warszawa 1988. Swoje wspomnienia z konspiracji spisała i opublikowała w książce pt. "Ach, te dziewczęta. DYSK we wspomnieniach i relacjach", Warszawa 1996. Zaprojektowała również znaczek "Dysku".

"Isia" była przyjacielem Muzeum AK w Krakowie, zorganizowała w naszej placówce wykonaną przez siebie wystawę pt. "Powstańcze Korzenie, Zrywy Wolnościowe Warszawy". Przy okazji wizyt spotykała się z młodzieżą. Jej postać stała się pierwowzorem dla lalki "Isi", która po ekspozycji oprowadza najmłodszych zwiedzających.

Zmarła 2 maja 2015 roku w Warszawie.

Odznaczona m.in.:

Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
Krzyżem Walecznych
Warszawskim Krzyżem Powstańczym
Orderem Uśmiechu
Słowackim Orderem Podwójnego Białego Krzyża

Małgorzata Koszarek

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila