start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Thun Stanisław (1894-1944)
ps. "Janusz", "Leszcz", "Malcz", "Nawrot"

Urodził się 19 listopada 1894 w Dzierznie Dworskim w rodzinie ziemiańskiej. Swoją edukację rozpoczął w szkole podstawowej w Gnieźnie (1902-1904). Po pomyślnie złożonym egzaminie maturalnym w III Gimnazjum im. Jana Sobieskiego w Krakowie studiował krótko medycynę na Wydziale Lekarskim UJ w Krakowie, potem w Akademii Handlowej.

Już w młodych latach związał się aktywnie ze środowiskami niepodległościowymi Od marca 1911 r. należał do tajnej Armii Polskiej, następnie od lipca tego samego roku w PDS i Polowych Drużynach "Sokoła".

Od 16 sierpnia 1914 r. służył w Legionach Polskich. W 2 pułku piechoty był dowódcą plutonu, a następnie adiutantem II batalionu. Od 30 września 1914 r. walczył na froncie karpackim. 29 października 1914 r. podczas bitwy pod Mołotkowem został ciężko ranny trafił się do niewoli rosyjskiej. W czerwcu 1917 r. udało mu się zbiec. W lutym 1918 r. dotarł do Galicji został jednak internowany najpierw w Wiedniu a później przeniesiony do Witkowic.

Po uwolnieniu od kwietnia 1918 r. powrócił do służby w Legionach i został dowódcą plutonu i instruktorem POW w Krakowie. Jednocześnie pracował jako urzędnik w inspektoracie zasiłkowym Centrali dla Odbudowy Galicji.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wstąpił do wojska. Służył kolejno jako: oficer ordynansowy w Komendzie Wojskowej w Krakowie, dowódca plutonu gońców bojowych 4 pułku piechoty Legionów, a następnie przeniesiony do Warszawy gdzie od 1-30 stycznia 1919 był adiutantem DOGen. Warszawa - gen. Edwarda Rydza-Śmigłego. Dowódca kompanii harcerskiej 2 Dywizji Piechoty Legionów.

Wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Od września 1919 r. do marca 1920 r. był adiutantem d-cy DOGen. Kielce - gen. Bolesława Roji, DOGen. Pomorze, Grupy Pomorskiej, 2 Armii i ponownie DOGen. Pomorze. 25 sierpnia 1920 r. awansowany został do stopnia kpt. sł. st. piech. Dowódca kompanii 4 pułku piechoty od września 1920, a od grudnia tego samego roku mianowany oficerem łącznikowym komendy m. st. Warszawy w Wyższej Szkole Handlowej i Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego,

W 1926 ukończył studia w WSH (1920-1922). Od stycznia 1923 kierował referatem wydawnictw Wydziału I Wojskowego Instytutu Naukowo-Wydawniczego od stycznia 1923, a od kwietnia 1926 kierownik Wydziału II Wydawniczego WIN-W.

Po przeniesieniu w stan spoczynku w lutym 1932 r. został dyrektorem Głównej Księgarni Wojskowej. Jednocześnie był członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w latach 1924-1925, a w latach 1935-1937 zastępcą członka. W "Wojskowym Przeglądzie Wydawniczym" (wydawany od 1926 jako dodatek do "Bellony") był redaktorem oraz wchodził w skład komitetów redakcyjnych "Przeglądu Piechoty" i "Przeglądu Wojskowego" (w latach 1929-1933).

Podczas Kampanii wrześniowej wałczył w obronie Warszawy. 7 września 1939 r. został przydzielony do stacji zbornej na terenie warszawskiej cytadeli, potem mianowano go dowódcą ochotniczego II batalionu 2 pułku piechoty "Obrony Pragi" (późniejszy 336 pułk piechoty).

Po kapitulacji Warszawy podjął działalność konspiracyjną w szeregach SZP/ZWZ/AK. Był współorganizatorem i pierwszym dowódcą obwodu SZP w Warszawie a, następnie szefem Oddziału VII (Biuro Finansów i Kontroli) w Dowództwie Głównym SZP, KG ZWZ/AK.

1 lipca 1940 r. awansowany na ppłk piech.

Poległ 3 sierpnia 1944 r. podczas Powstania Warszawskiego przy ul. Leszno 24.

Pochowany na cmentarzu wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczony
Orderem Virtuti Militari V klasy - 28 września 1939
Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski - 1926
Krzyżem Walecznych ( czterokrotnie )
Złotym Krzyżem Zasługi - 1938

Robert Springwald

Bibliografia
Andrzej Krzysztof Kunert: Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1945 T.1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1987, s. 155-156.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila