start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Zwierzyński Aleksander (1880-1952)
ps. "Aleksander", "Emil", "Oleśnicki", "Tokarski", "Viltis"

Urodził się 3 lutego 1880 w Tuszynie koło Łodzi. Po złożeniu egzaminu maturalnego w łódzkim gimnazjum podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego i w École d'études politiques. Jeszcze w czasie studiów związał się ze środowiskami narodowymi. Od 1905 był członkiem Ligi Narodowej. W 1907 przeniósł się do Wilna. Nie mogąc rozpocząć aplikacji adwokackiej podjął prace jako dziennikarz. Pisywał m.in. do Dziennika Wileńskiego, Pobudki, Kuriera Litewskiego i Kuriera Małego.

Po wybuchu I wojny światowej został członkiem Komitetu Polskiego w Wilnie. Uczestniczył w organizacji samoobrony wileńskiej. Został posłem na sejm wileński a w 1922 na sejm RP ramienia Związku Ludowo-Narodowego. W latach 1922 - 25 pełnił funkcje Wicemarszałka Sejmu.

Do historii II RP przeszedł incydent pobicia 13 lutego 1938 Zwierzyńskiego w odwecie za zamieszczenie w prasie krytycznego artykułu o Józefie Piłsudskim.

W czasie II wojny światowej działał w konspiracji. Od połowy 1941 pełnił funkcje Delegata Rządu w Wilnie. W 1943 r wszedł do Rady Narodowościowej. Organizował a następnie kierował Biurem Wschodnim Delegatury Rządu RP. W 1943 został prezesem Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowego, we wrześniu 1944 mianowany wiceprezesem Rady Jedności Narodowej.

8 marca 1945 aresztowany przez NKWD i UB w Brwinowie i wywieziony do Moskwy. Skazany w procesie szesnastu na osiem miesięcy więzienia.

W listopadzie 1945 powrócił do kraju. Zmarł 3 lutego 1958 r.

Robert Springwald

Wybrana literatura:
Porwanie proces szesnastu. Katalog wystawy Muzeum AK. Kraków 2005 s. 36

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila