start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Trybus Adam (1909-1982)
Major piechoty
ps. "Gaj", "Mścisław", "Ogrodnik", "Tkacz"

Urodził się 3 sierpnia 1909 w Zrecinie w rodzinie chłopskiej. Odebrał staranne wyksztalcenie humanistyczne Szkołę w Państwowym Gimnazjum Klasycznym w Krośnie. Po maturze podjął studia na filologii klasycznej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Po uzyskaniu magisterium 1937-1939 pracował jako nauczyciel w Gimnazjum Miejskim w Krośnie

W latach trzydziestych uczestniczył w Dywizyjnym Kursie Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 5 Pułku Strzelców Podhalańskich w Przemyślu. Po ćwiczeniach w 2 Pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku w 1935 awansowany został na stopień podporucznika rezerwy piechoty. W 1937 uzyskał dyplom magistra filologii. i działał w harcerstwie. W sierpniu 1939 został powołany na ćwiczenia wojskowe, które odbył w 2 psp.

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził plutonem 2 PSP i pełnił funkcję adiutanta dowódcy. Po walkach na Lubelszczyźnie przedostał się 21 IX 1939 z wojskiem na Węgry i został internowany.

W1940 r. uciekł z obozu i przedostał się do Francji gdzie zgłosił się do Wojska Polskiego. Uczestniczył w kampanii francuskiej w czerwcu 1940 r. 27 VI 1940 ewakuowany do Wielkiej Brytanii i wcielony do 3 Brygady Kadrowej Strzelców, potem do Brygady Strzelców Podhalańskich. Ukończył kurs spadochronowy.

W 1942 zgłosił się do służby konspiracyjnej w kraju i został przeszkolony w zakresie dywersji. 24 VIII 1942 zaprzysiężony w AK. W nocy z 1 na 2 X 1942 przerzucony do kraju na placówkę "Rak" położoną w okolicy Sielec.

W kraju otrzymał przydział do Okręgu AK Łódź jako oficer dywersji i szef "Kedywu" w Inspektoracie Piotrkowskim AK. Od I 1943 szef "Kedywu" Okręgu AK Łódź. Awansowany 11 XI 1943 do stopnia kapitan. Kierował walką "Kedywu" i organizował jego sieć oraz szkolił żołnierzy AK. Brał udział w przygotowaniach do akcji "Burza". Od VII do X 1944 jako d-ca Ogniska Walki prowadził oddział Koluszki. Od XI 1944 do II 1945 komendant Inspektoratu Rejonowego AK Łódź. Awansowany 1 I 1945 do stopnia majora.

Po rozwiązaniu AK (19 stycznia 1945 r.) kontynuował dalsza walkę w ramach konspiracji antykomunistycznej ROAK/DSZ. Zorganizował z sukcesem akcję oddziałów na areszt PUBP w Pabianicach 11 czerwca 1945, uwalniając więzionych tam żołnierzy konspiracji. W wyniku rozmowy z Edwardem Osóbką-Morawskim zdecydował się na ujawnienie struktur konspiracyjnych ROAK/DSZ Łódź. Zagrożony aresztowaniem przez UB w XII 1945 wyjechał z terenu Piotrkowa Trybunalskiego i przeniósł się z rodziną do Wrocławia, gdzie podjął pracę jako nauczyciel w I Gimnazjum oraz wykładowca łaciny w Seminarium Duchownym we Wrocławiu.

W dniu 20 IX 1950 aresztowany przez UB podczas sprowokowanej podróży służbowej do Jeleniej Góry. Przewieziony do więzienia WUBP w Łodzi i poddany serii długich i brutalnych przesłuchań. Skazany 11 VII 1951 na 15 lat więzienia.

Zwolniony z CWK Wronki 20 XII 1955 powrócił do Piotrkowa Trybunalskiego i podjął pracę w szkolnictwie. 26 II 1957 Adam Trybus został zrehabilitowany.

Był członkiem Koła Cichociemnych w Warszawie.

13 grudnia 1981 po wprowadzeniu stanu wojennego zatrzymany przez SB i po przesłuchaniu zwolniony.

Zmarł 4 lipca 1982 w Piotrkowie Tryb. Pochowany na miejscowym cmentarzu.

Odznaczony
Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari kl. 5 (nr 13340)
Krzyżem Walecznych - trzykrotnie
Złotym Krzyż Zasługi z Mieczami
Krzyżem Armii Krajowej
Medalem Wojska Polskiego - czterokrotnie
Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski - pośmiertnie

Robert Springwald

Wybrana literatura
Jędrzej Tucholski. Cichociemni. Warszawa 1985
Jacek Trznadel: Hańba domowa. Paryż: Instytut Literacki, 1986.
Cichociemni z ziemi sanockiej rodem). "Gazeta Sanocka Autosan", s. 5, Nr 8 (479) 10-20 marca 1989.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila