start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Szczepański Józef Andrzej (1922-1944)
Podporucznik
ps. "Ziutek"

Urodził 30 XI 1922 r. w Łęczycy, gdzie spędził pierwsze lata dzieciństwa, następnie przebywał w Warszawie, Grudziądzu oraz Jabłonnie. Od 1935 r. uczęszczał do Gimnazjum Władysława IV w Warszawie.

We IX 1939 r. razem z rodzicami znalazł się na Wołyniu, skąd przeniósł się do Krakowa, potem Rzeszowa i Dębicy. Z końcem 1943 r. udał się do Warszawy, gdzie mieszkał przy ulicy Targowej i Długiej 10.

Od 1942 r. działał w ruchu oporu. Został żołnierzem I plutonu 1 kompani oddziału "Agat" - "Pegaz" - "Parasol" w Kierownictwie Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej. Pod koniec 1943 r. zadebiutował w konspiracji jako poeta, wierszem "Dziś idę walczyć mamo...". 1 II 1944 r. brał udział w Warszawie w akcji odbicia rannych uczestników zamachu na Kutscherę. 3 V 1944 r. ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty "Agricola" w stopniu plutonowego podchorążego. 11 VII 1944 r. wchodził w skład grupy, która w Krakowie podjęła nieudaną próbę likwidacji dowódcy SS Wilhelma Koppego.

W Powstaniu Warszawskim był dowódcą drużyny w 1 plutonie 1 kompani batalionu "Parasol", zgrupowania "Radosław". Walczył na Woli w rejonie ul. Wolskiej, Żytniej, pl. Kercelego i pałacyku Michla (4-5 VIII 1944 r.). Bronił cmentarza Kalwińskiego i Ewangelickiego (6-8 VIII 1944 r.). Potem jego oddział bił się na Starym Mieście i w ruinach getta. Dowodził grupą osłonową, podczas akcji przebijania się i ewakuacji kanałami jednostek powstańczych ze Starego Miasta do Śródmieścia (30 VIII-1IX 1944 r.). Zostaje wówczas ciężko ranny (1 IX 1944 r.). Przeniesiono go kanałami do szpitala przy ul. Czackiego, a następnie na ul. Marszałkowskiej 75 w Śródmieściu, gdzie zmarł 10 IX 1944 r. Ciało złożono na cmentarzu powstańczym w podwórzu kamienicy przy ul. Marszałkowskiej 71.

Pośmiertnie awansowany na podporucznika.

Odznaczony pośmiertnie Orderem Virtuti Militari V klasy i dwukrotnie Krzyżem walecznych.

Poeta, autor popularnych powstańczych wierszy (m. in. "Czerwona zaraza") piosenek ("Pałacyk Michla" czy "Parasol Piosenka Szturmowa").

5 XII 1945 jego zwłoki przeniesiono na Cmentarz Wojskowy na Powązkach - Kwatera "Parsola".

Piotr Wierzbicki

Literatura:
A.K. Kunert, Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 2, Warszawa 1987, s. 173-174.
PSB, Warszawa-Kraków 2011, t. 47, s. 338-339

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila