start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Łopianowski Narcyz (1898-1984)
Pułkownik
ps. "Sarna", "Komedia"

Urodził się 29 października 1898 we wsi Stoki. Od 1919 r rozpoczął swoją służbę w Wojsku Polskim wstępując ochotniczo do Batalionów Obrony Wilna. Od początku związał się z kawalerią. Z 4 Pułkiem Ułanów Zaniemeńskich walczy w wojnie o granice - 1919/1920.

W okresie międzywojennym, służył również w: 21 płk. ułanów a po ukończeniu Szkoły Oficerskiej dla Podoficerów w Bydgoszczy przydzielony został o 1 płk ułanów Krechowieckich.

W należał do najlepszych jeźdźców sportowych odnosząc wiele sukcesów na polskich i zagranicznych hipodromach.

Awansowany w 1937 na rotmistrza, majora w 1944 i podpułkownika 1955.

Po wybuchu II wojny światowej dostał przydziały do: augustowskiej komendy garnizonu miasta i Ośrodka Zapasowego Suwalskiej i Podlaskiej Brygad Kawalerii w Białymstoku. Dowodził 2 szwadronem 101 zapasowego Pułku wchodzącego w skład Brygady Rezerwowej Kawalerii Wołkowysk. Walczył w bitwie pod Kodziowcami nad Czarną Hańczą i w walkach o Grodno zmuszając sowieckie czołgi do odwrotu. W nocy z 23/24 września 101. Pułk przekroczył granice litewską a żołnierze i oficerowie zostali internowani w obozach w Kalwarii i Rakiszkach.

Po zajęciu Litwy przez ZSRR internowani zostali przewiezieni do Kozielska. Narcyz Łopianowski znalazł się na liście 395 polskich, którzy uniknęli śmierci w wyniku zbrodni katyńskiej. Ulokowany został w tzw. willi szczęścia w Małachówce, której "mieszkańcy" mieli zostać zwerbowani do współpracy z ZSRR przy tworzeniu nowej komunistycznej rzeczywistości w powojennej Polsce. W wyniku protestu wobec zawieszenia na ścianach portretu Stalina i odmowy podpisania wiernopoddańczego artykułu programowego do czasopisma pt. Nowe Widnokręgi został usunięty w willi i ponownie osadzony w więzieniu na Butyrkach w Moskwie.

Zwolniony z po podpisaniu układu Sikorski - Majski, wstąpił do Armii Polskiej, służąc w dywizjonach rozpoznawczych, najpierw 5. Dyw. Kaw., a potem 8. Dyw. Piech. Po wyprowadzeniu wojska do Iranu i Palestyny, przedostał się do Wielkiej Brytanii.

W 1943 pomyślnie przeszedł szkolenie cichociemnych i nocą z 15/16 kwietnia 1944 w operacji "Most I" powrócił do Warszawy. W kraju pełnił funkcję zastępcy dowódcy Ośrodka Pancernego Komendy Obszaru Warszawa AK.

Wziął czynny udział w Powstaniu Warszawskim. Od 28 sierpnia dowodził 3. Odcinkiem (Północnym) w ramach Podobwodu Śródmieście Południowe. Został dwukrotnie ranny.

Po kapitulacji powstania dostał się do niewoli. Przebywał w Kostrzynie nad Odrą i Murnau gdzie doczekał wyzwolenia.

Pozostał na emigracji. Najpierw kilka lat mieszkał w Anglii i Szkocji, a później przeniósł się do Kanady. W kwietniu 1952 złożył raport odnośnie swojego pobytu w Małachówce przed specjalną Komisją Kongresu USA ds. Zbrodni Katyńskiej.

Wydał książkę pt: " Rozmowy z NKWD 1940-194" opisująca swoje przeżycia w sowieckich więzieniach.

Zmarł 21 czerwca 1984 w Vancouver.

Odznaczony:
Orderem Virtuti Militari V Klasy
Krzyż Walecznych - czterokrotnie
Brytyjskim medalem Kings Medal of Courage

Robert Springwald

Wybrana literatura:
Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 2. Rzeszów: Wydawnictwo "Abres", 1996, s. 103-106;
Kunert Andrzej, Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, T. 3, s 112 - 114 Warszawa 1987;
Łopiański Narcyz [oprac. i wyd. Kunert Andrzej], Rozmowy z NKWD 1940-1941, Warszawa 1991.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila