start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Wiktor Barbara (1924-1994)
ps. "Żar"

Barbara Wiktor ps. "Żar" - urodziła się 24.10.1924 r. we Lwowie. Ojciec - Tadeusz Wiktor brał udział ochotniczo w III Powstaniu Śląskim. W 1938 r. wstąpiła do Związku Harcerstwa Polskiego - 22 Drużyna Lwowska. W początkowej fazie wojny 22 Drużyna Lwowska aktywnie włączyła się w zaopatrywanie żołnierzy jadących na front w żywność. Dostarczała ją na dworcu na Podzamczu.

Ze Lwowa wraz z rodziną wyjechała w listopadzie 1939 r. do wsi Kobylany koło Krosna nad Wisłokiem. Tam kontynuowała naukę uzupełniając jedną klasę gimnazjum humanistycznego i dwie klasy licealne. Maturę zdała jako ekstern w tajnym nauczaniu w Sanoku w dniu 16 mają 1943 r.

W sierpniu 1943 r. zgłosiła się do Armii Krajowej i została zaprzysiężona przez dowódcę ps. "Buta", który był pracownikiem Sądu w Krośnie. Została łączniczką KEDYWU. Wykonywała polecenia Zbigniewa Cerkowniaka ps. "Boruta", Zenona Soboty ps. "Świda".

Przewoziła dzienniki inwigilacyjne z Krakowa do Rzeszowa, w listopadzie 1943 r. przewoziła dynamit, gazetki, puste kennkarty a z Rzeszowa do Krosna pieniądze i tajną korespondencję. Równocześnie nawiązała współpracę z "Terenówką"w Kobylanach. Do założonego tam szpitala powstańczego przewoziła z apteki w Łańcucie lekarstwa, przepisywała na maszynie materiały potrzebne do szkolenia żołnierzy.

W grudniu 1943 r. na prośbę Kresaka ps. "Zimorodek" zorganizowała i prowadziła Wojskową Służbę Kobiet na terenie gminy Chorkówka. Organizowała kursy sanitarne i wartownicze. Najlepsze koła WSK prowadzone przez Panią Barbarę Wiktor działały we wsi Bóbrka i Żeglce. Ogromną pomocą i doświadczeniem służył w tym przygotowaniu kobiet Marian Szpil ps. "Jarowicz". Praca okazała się bardzo owocna, bo kobiety szkolone przez Panią Wiktor w lipcu i sierpniu 1944 r. służyły pomocą oddziałom partyzanckim, zwłaszcza "Bekasowi" organizując dla nich zaopatrzenie w żywność i pielęgnowały rannych /w Żeglcach/.

W lutym 1944 r. pielęgnowała rannych Jerzego Vaulina ps. "Mar" i powstańca o pseudonimie "Koral" w Szpitaliku Powstańczym na Plebanii w Kobylanach, gdzie Proboszczem był ksiądz Mocha. Asystowała przy operacji wyciągania kul z ran przez dr Józefa Aleksiewicza ps. "Wilczur".

W czasie pacyfikacji, podczas której robiono rewizje w całej wsi ranni przebywali w domu babci Pani Wiktor - Oktawii Sulimirskiej, ukryci na strychu. Babcia Oktawia uznała, że bezpieczniej jest im mieszkać w czasie pacyfikacji w domu, w którym równocześnie mają kwatery Niemcy przeprowadzający pacyfikację.

W czasie Akcji "Burza" w lipcu 1944 r. wstąpiła do Oddziału Władysława Larana ps."Bekas" pełniąc rolę łączniczki. Stamtąd została przeniesiona służbowo do Krosna nad Wisłokiem gdzie została łączniczką Inspektoratu AK. Bezpośrednim dowódcą był Jan Czesław Walczyński ps. "Buk". Wykonywała rozkazy, przewoziła broń, radiostacje nadawcze /była to już linia frontu/. W dniu ruszenia frontu 7 września 1944 r. po spełnieniu rozkazu - przeniesieniu meldunków do wsi Dubno wracając do Kobylan, gdzie kwaterował "Buk"dostała się pod ogień uciekających przed Armią Czerwoną Niemców. Na szczęście żadna kula jej nie dosięgła. Do stycznia 1945 r. mieszkała w Krośnie a z początkiem lutego udała się na studia do Krakowa.

W Krakowie, w okresie pierwszych miesięcy 1946 r nawiązała kontakty z organizacją "Zrzeszenie" mającej na celu walkę z kolejnym okupantem- sowietami, pełniąc funkcję łączniczki. Aresztowana przez UB w pierwszych dniach marca 1946 r wraz ze swoim dowódcą Stanisławem Kostką ps. "Aleksander", "Dąbrowa", "Dzierżyński" oraz pozostałymi członkami Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość"- Franciszkiem Wójcikiem ps. "Wiarus" i Franciszkiem Mizia ps. "Franek", "Ryś"została skazana wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z dnia 11 lipca 1946 r. na karę półtora roku więzienia. Więziona w ubeckiej katowni przy "nomem omen" Placu Wolności, dzisiejsza nazwa Plac Inwalidów 1 i w więzieniu Św. Michała w Krakowie, ul. Senacka 3.

Oskarżeni, na rozprawie odwołali swoje zeznania złożone podczas dochodzenia, uzasadniając wymuszenia terrorem fizycznym i psychicznym zeznania i brutalne metody stosowane podczas śledztwa. Na najwyższy wyrok w procesie dot. nielegalnej organizacji mającej na celu obalenie "obecnego demokratycznego ustroju Państwa Polskiego" został skazany Stanisław Kostka - siedem lat więzienia. Barbara Wiktor postanowieniem Prokurator Wojskowej Prokuratury Rejonowej w Krakowie została w dniu 5 marca 1947 r., po odsiedzeniu prawie 9 miesięcy została warunkowo zwolniona. W swoim życiorysie nie ujawniła swojej chlubnej okupacyjnej i powojennej trudnej przeszłości.

Ukończyła w stopniu magistra Wydział Konsularny Akademii Handlowej i Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Od 1952 r. została nauczycielką w Technikum Handlowym, przemianowanym następnie na Liceum Ekonomiczne Nr 3 - obecnie Zespół Szkół Ekonomicznych Nr 3 w Krakowie, ul. Miechowity 6. Z pasją, oddaniem i poświęceniem przekazywała młodzieży wiedzę. Była osobą niezwykle skromną i bezpośrednią.
W 1972 r. otworzyła przewód doktorski na Wydziale Prawa UJ.

W dniu 7 mają 1992 r. po reaktywowaniu działalności Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość", podpisała deklarację członkowską jako jedna z pierwszych - nr 54.

Zmarła 29 kwietnia 1994 r. w Krakowie. Pochowana na Cmentarzu Rakowickim w grobowcu rodziny Jaroszyńskich - pas 31 zachód.

Za swoją działalność została odznaczona Krzyżem Kawalerskim O.O.P., Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Partyzanckim.

Absolwenci Technikum Handlowego w Krakowie - rok ukończenia 1969 - podjęli inicjatywę uczczenia pamięci Pani Barbary Wiktor przez ufundowanie i wmurowanie tablicy pamiątkowej w Zespole Szkół Ekonomicznych Nr 3 w Krakowie, która została odsłonięta 4 marca 2013 r., w okresie obchodów Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych".

Opracowała Małgorzata Janiec - Prezes Obszaru Południowego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" w Krakowie na podstawie:
- życiorysu napisanego przez Panią Barbarę Wiktor,
- książki Zdzisława Zblewskiego pt. "Okręg Krakowski Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" 1945-1948 Geneza, struktury, działalność",
- materiałów z archiwum Stanisława Dąbrowy Kostki

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila