start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Zarembiński Wiktor (1903-1943)
Major
ps. "Zrąb", "Azis", "Kmita"

Mjr kaw. sł. st. Wiktor Zarembiński, ps. "Zrąb", "Azis", "Kmita". vel Wacław Sieńko vel Witwicki, ur. 11 października 1903 r. w majątku Łabunie, pow. zamojski, woj. lubelskie, syn Leona i Marii z d. Berbecka, siostrzeniec gen. broni Leona Berbeckiego (1874-1963).

W 1913 r. razem z rodzicami wyjechał na Podole, gdzie mieszkał w majątku Biała, pow. jampolski, guberni podolskiej. Do szkoły średniej uczęszczał w Niemirowie. W styczniu 1918 r. przerwał naukę w V kl. gimnazjalnej i zaciągnął się jako ochotnik do szwadronu 6 Pułku Ułanów, który wówczas formował się w Winnicy (d-ca rtm. Szemiot) i wchodził w skład II Korpusu Polskiego w Rosji.

Po rozbrojeniu przez Niemców 9 maja 1918 r. przez 3 tygodnie przebywał w niewoli, w czasie transportu koleją zbiegł i zamieszkał z ojcem na wsi. W pierwszej połowie kwietnia 1919 ojciec jego został aresztowany przez bolszewików i następnie rozstrzelany. W połowie maja 1919 r. udało mu się przekroczyć granicę polsko-sowiecką i przybył do kraju.

Nawiązał kontakt z rodziną i rozpoczął ponownie naukę. W maju 1920 r. zdał egzamin do kl. VIII gimnazjum w Sosnowcu, a w lipcu tegoż roku powtórnie jako ochotnik wstąpił do 6 Pułku Ułanów Kaniowskich, który formował się wówczas w Będzinie. Z 6 Pułkiem Ułanów przebył kampanię bolszewicką jako ułan. Pod koniec grudnia 1920 r., pełniąc służbę na nieustalonej jeszcze granicy na wschodzie (linia demarkacyjna), zachorował na tyfus plamisty.

Leczył się jeszcze do lipca 1922 r. W latach 1922-1924 uczył się w Szkole Oficerskiej w Bydgoszczy. Mianowany podporucznikiem 26 sierpnia 1924 r. 25 września wcielony został do 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich (Wilno). Przydzielony do II szwadronu. 19 grudnia 1925 r. wyznaczony został czasowo na p.o. d-cę II szwadronu.

Awansowany na porucznika ze starsz. 1 września 1926 r. Przeniesiony 6 października 1926 r. do 3 Pułku Strzelców Konnych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego (Wołkowysk). M.in. pełnił funkcję oficera żywnościowego pułku, oficera oświatowego, ds. materiałowych i wychowawczych. Przez jakiś czas był również adiutantem pułku i d-cą IV szwadronu.

14 sierpnia 1931 r. odkomenderowany do 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich we Lwowie. Do lipca 1932 p.o. d-cy III szwadronu. W marcu 1934 r. przeszedł do 24 Pułku Ułanów (Kraśnik), gdzie objął dowodzenie plutonem w szwadronie karabinów maszynowych. Awansowany na rotmistrza ze starsz. 19 marca 1937 r. W 1938 r. mianowany został d-cą IV szwadronu.

W kampanii wrześniowej 1939 r. nadal dowodził IV szwadronem w 24 Pułku Ułanów w ramach X BKPanc. płk. Stanisława Maczka (Armia "Kraków") na całym szlaku jej walk, od Jordanowa, w rejonie Rzeszowa i Jarosławia oraz Żółkwi i Lwowa. 18 września przekroczył granicę polsko-węgierską na Przełęczy Tatarskiej.

W listopadzie przedostał się do Francji i tam dalej pełnił służbę w 24 Pułku Ułanów X BKPanc. jako d-ca II szwadronu ckm. Później w Centrum Wyszkolenia Pancernego. Po kapitulacji Francji w czerwcu 1940 r. przedostał się do Wielkiej Brytanii. Nadal w 24 Pułku Ułanów do 8 października 1940 r., kiedy to został adiutantem Komendy Miasta Edynburga.

Zgłosiwszy się do służby w kraju, 2 czerwca 1941 r. rozpoczął pierwszy kurs w I SBS. Przeszedł szkolenie konspiracyjne ze specjalnością dywersji i 7 kwietnia 1942 r. został zaprzysiężony w Oddziale VI Sztabu NW w Londynie. Awansowany na majora ze starsz. 3 września 1942 r.

W nocy z 3/4 września 1942 r. (oper. lotn. "Measles", ekipa 12) wykonał skok na placówkę odbiorczą "Żaba", położoną 12 km na południe od Łowicza. Po przyjeździe do Warszawy dość długo nie mógł odnaleźć punktu kontaktowego przy ul. Puławskiej 24/23 u Alfreda Bartnika.

Przydzielony do Okręgu AK Lwów jako z-ca kmdta Inspektoratu Rejonowego Lwów Miasto i jednocześnie kmdt Dzielnicy Południowej (styczeń - kwiecień 1943), w listopadzie 1942 r. przyjechał do Lwowa i zamieszkał u dr Dreszerowej przy ul. Leona Sapiehy.

W lutym 1943 złamał nogę i wbrew zasadom konspiracji utrzymywał kontakty organizacyjne w miejscu zamieszkania. a nie w punkcie kontaktowym. 17 kwietnia 1943 r. aresztowany został przez Gestapo w mieszkaniu dr Dreszerowej, całkowicie zdekonspirowany. Po przewiezieniu do więzienia przy ul. Łąckiego 1 wkrótce popełnił samobójstwo przez powieszenie, nie wydając nikogo. Tego samego dnia aresztowano również por. cc "Mira" (Wincenty Michalczewski), który przybył na spotkanie z cc mjr. "Zrębem". Odznaczony 4-krotnie Krzyżem Walecznych.

Zawarł zw. małż. z Marią z d. Czerniawska (1911-1988), 2.v. Izdebska, dzieci nie mieli.

AK w dok., t. III; CAW: teczka osobowa nr 1216; SPP: dok. pers.; Informacje żony Marii Izdebskiej i Wincentego Michalczewskiego; Garliński, Politycy; Pempel, Pod znakiem; ZWZ-AK; Węgierski, W lwowskiej.

Krzysztof Tochman

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila