start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Gugulski Mieczysław (1921-2013)
Kapitan
ps. "Mączka"

Mieczysław Gugulski urodził się 4 lutego 1921 r. w Skale pod Krakowem (syn Stanisława i Marianny z d. Domagalska). Po ukończeniu szkoły podstawowej pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego i rozpoczął naukę zawodu w zakładzie masarskim. Należał do harcerstwa.

We wrześniu 1939 r. odbył tułaczkę na wschód, licząc na wcielenie w szeregi Wojska Polskiego. Ostatecznie wrócił spod Dąbrowy Tarnowskiej do Skały, gdzie zastał spalone dom i zabudowania gospodarskie. Przez kolejne lata poświęcał się odbudowie zniszczeń i pracy na roli. Został w tym czasie przymusowo wcielony do Baudienstu, skąd jednak uciekł.

We wrześniu 1942 r. został zaprzysiężony jako żołnierz placówki Armii Krajowej w Skale (Inspektorat AK "Maria"). Był żołnierzem batalionu "Dołęgi" 5. pułku strzelców konnych Krakowskiej Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej AK. Początkowo zajmował się werbowaniem nowych członków organizacji oraz pełnił funkcję łącznika między Skałą a pobliskimi miejscowościami (przede wszystkim Wielmożą, Sułoszową i Minogą). Po przejściu trwającego kilka miesięcy przeszkolenia wojskowego na początku 1943 r. zaczął pełnić służbę patrolową oraz brał udział w zabezpieczaniu transportów broni, które szły przez Skałę do innych placówek obwodu Olkusz AK. Od jesieni 1944 r. brał udział w patrolach, których zadaniem była ochrona ludności cywilnej. Na czas "Burzy" został przygotowany do objęcia funkcji dowódcy drużyny.

Jesienią 1945 r. podjął walkę z nowym okupantem - sowieckim, wstępując w struktury Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" (kierownikiem WiN w Skale został Władysław Synowiec "Groźny", dotychczasowy dowódca placówki AK w tej miejscowości). Wkrótce na polecenie ks. Stanisława Ryńcy, wikarego w kościele w Skale i członka WiN, przewiózł radiostację z Olkusza do Skały. Odbierał przysięgę od nowych członków organizacji i zajmował się kolportażem konspiracyjnej prasy.

Gdy doszło do rozpracowania struktury WiN w Skale, przez kilka miesięcy - od stycznia do maja 1949 r. - ukrywał się w Głubczycach. Został jednak aresztowany przez funkcjonariuszy PUBP Olkusz i poddany trwającemu cztery miesiące, brutalnemu śledztwu. W wyniku bicia stracił słuch w jednym uchu. Następnie trafił do aresztu przy ul. Montelupich w Krakowie.

19 grudnia 1949 r. został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Krakowie na 5 lat pozbawienia wolności i utratę praw obywatelskich i honorowych na okres 1 roku. Karę odbywał w więzieniach we Wronkach i Potulicach, a przez ostatnie dwa lata pracował w kamieniołomie Bielawy. Został warunkowo zwolniony z więzienia 3 kwietnia 1953 r.

Po wyjściu z więzienia ożenił się ze Stanisławą Synowiec (z d. Jakubek), wdową po "Groźnym", który zmarł w więzieniu we Wronkach. Zaopiekował się też kilkuletnim synem "Groźnego". Stanisława Synowiec ps. "Zuzia" również była żołnierzem AK i WiN. Mieczysław i Stanisława Gugulscy mieli potem także dwoje własnych dzieci.

W 1954 r. zaczął pracować jako rzeźnik-masarz w Spółdzielni Spożywców w Olkuszu.

W 1957 r. wstąpił do ZBoWiD. Po 1989 r. zaangażował się w tworzenie Stowarzyszenia Żołnierzy AK w Skale. 21 maja 1991 r. Sąd Wojewódzki w Krakowie stwierdził nieważność wyroku WSR z 1949 r. Weryfikując go w 1993 r. do stopnia sierżanta gen. Bolesław Nieczuja-Ostrowski "Tysiąc", dowódca Inspektoratu "Maria" i 106. DP AK, napisał: "Mieczysław Gugulski "Mączka" dobrze zasłużył się Ojczyźnie i Narodowi w walce z okupantami Polski".

Był bardzo aktywny w życiu społecznym: należał do Stowarzyszenia Żołnierzy, Partyzantów i Sympatyków Inspektoratu "Maria", następnie Stowarzyszenia Żołnierzy AK i Światowego Związku Żołnierzy AK (był członkiem Zarządu Koła ŚZŻAK w Skale) oraz Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego. Jeszcze w wieku 90 lat uczestniczył w składzie pocztów sztandarowych AK i WiN poczytując sobie to za honor i obowiązek, nie zważając na warunki pogodowe.

11 listopada 2012 r. został awansowany do stopnia kapitana.

Zmarł 8 maja 2013 r. Został pochowany na cmentarzu w Skale.

Był odznaczony Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Medalem Wojska czterokrotnie, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Zrzeszenia WiN, Odznaką AK Akcji "Burza", Odznaką Inspektoratu "Maria" 106. DP AK, Patentem i Odznaką Weterana Walk, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Odznaką Grunwaldzką.

Przemysław Wywiał

Tekst został opublikowany w "Biuletynie Informacyjnym" Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (nr 6/2013).

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila