start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Teliga Józef (1914-2007)
Pułkownik
ps. "Sfinks"

Józef Teliga urodził się 9 września 1914 r. w Sarniej Zwoli. Był absolwentem seminarium nauczycielskiego w Kielcach. Służbę wojskową odbył w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty przy 4. pułku piechoty w Kielcach. Pracował jako nauczyciel i rozpoczął studia historyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był zaangażowany w działalność Przysposobienia Wojskowego i Związku Strzeleckiego.

W czasie okupacji zaangażował się w działalność SZP, a następnie ZWZ-AK, współorganizując sieć wywiadowczą. Od 1942 r. był zastępcą, a od 1 lutego 1943 r. szefem ekspozytury Oddziału II AK w Radomiu. Posługiwał się pseudonimami "Habdank", "Równy" i "Ligęza".

Nie dotarł na spotkanie z sowieckim dowódcą w Pruszkowie, dzięki czemu uniknął aresztowania i losu szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego.

We wrześniu 1945 r. nawiązał kontakt z Ruchem Oporu Armii Krajowej, a następnie na polecenie szefa sztabu Okręgu Kieleckiego WiN płk. Aleksandra Jankowskiego organizował i kierował wywiadem na tym terenie, używając w tym czasie pseudonimu "Sfinks". Był aresztowany w lutym i czerwcu 1947 r.

Po wojnie studiował rolnictwo.

W okresie PRL był zaangażowany w działalność opozycyjną, m.in. organizował Solidarność Rolników i był inicjatorem powołania niezależnej organizacji kombatantów AK. W 1981 r. został Komendantem Honorowym pierwszego po wojnie Marszu Szlakiem Kadrówki. W stanie wojennym był organizatorem Ogólnopolskiego Komitetu Oporu Rolników. Aresztowany w 1983 i 1985 był najstarszym więźniem politycznym PRL.

W 1986 r. współorganizował Konwent Seniorów Niezależnego Ruchu Ludowego Solidarność, a w 1989 r. Stowarzyszenie Polskich Kombatantów w Kraju. Był członkiem Świętokrzyskiego Oddziału Związku Piłsudczyków.
Zmarł 26 grudnia 2007 r. we Włoszczowej. Został pochowany na kieleckim Cmentarzu Nowym.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

tekst Przemysław Wywiał

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila