start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Bardzyński Romuald (1920-2013)
Podpułkownik
ps. "Pająk", "Bar", "Brodacz"

Syn Wojciecha - podoficera korpusu gen. Józefa Dowbor Muśnickiego i Marii Ruckiej, ur. 8 stycznia 1920 r. w Starosielcach pow. Lida. Uczestnik dywizyjnego kursu podchorążych przy 5 pp Leg w Wilnie. Kampanię wrześniową odbył w ramach 13 p.uł. 18 września pełniąc służbę patrolową został ranny i dostał się do niewoli sowieckiej z której zdołał zbiec. Od maja 1940 r. w ZWZ w sekcji Jana Roubo na terenie Ziemi Lidzkiej, od sierpnia 1943 r. na placowce obwodu "Ugór" (Szczuczyn) prowadzi szkolenia instruktarzu wojskowego. Od sierpnia 1943 służy w oddziałach partyzanckich pod rozkazami ppor./por. Jana Borysewicza "Krysi".

Początkowo jest to 3 kompania Batalionu Zaniemeńskiego dowodzonego przez rtm Józefa Świdę "Lecha" następnie II Batalion 77 pp. AK. Romuald Bardzyński ps. "Pająk" pełnił tu funkcję zastępcy Stanisława Śmielewicza "Matrosowa" dowódcy 2 plutonu 4 kompanii. Romuald Bardzyński był jednym z pierwszych żołnierzy batalionu, uczestnikiem licznych akcji m.in. rozbicia Ortskomendantury w Koleśnikach 1.11.1943 r, walk pod Pasiekami, Dubiczami, Poddubiczami, Szalewem, Sotaniszkami, Dokudowem, Wawiórką, Horodnem, Dziewieniszkami, Ejszyszkami, Werenowem, Rudnią, Raduniem, Szumami Krakszlami, Białą Waką. Podczas okupacji sowieckiej walczył pod Skirejkami, Kowalkami oraz podczas przebijania się przez granicę Polski Lubelskiej pod Mikaszówką, Rygolem.

Po Operacji "Ostra Brama" wywieziony do Kaługi ucieka z obozu, od listopada 1944 r. jest żołnierzem podziemia antykomunistycznego na Nowogródczyźnie. Trzykrotnie ranny: w kampanii wrześniowej, 5 grudnia 1944 r. pod Skirejkami oraz w ostatniej walce komendanta Jana Borysewicza "Krysi" pod "Kowalkami" 21 stycznia 1945 r. Po wyzdrowieniu działał w ramach konspiracyjnej kompanii rezerwowej Dubicze. 29 czerwca 1945 r. jako dowódca drużyny oddziału ppor. Czesława Stecewicza "Śmiałego" uczestniczył w zbrojnym przekroczeniu granicy Polski Lubelskiej. Dołączył na terenie Okręgu Białostockiego do oddziału "Groma" a następnie 26 lipca 1945 r. zgłosił się do punktów kontaktowych w Białymstoku. Pod pseudonimami "Bar", "Brodacz" rozpoczął działalność w ramach WiN-u.

Matka Romualda Bardzyńskiego Maria ps. "Mamcia" przemyciła przez granicę Polski Lubelskiej część płatu proporca bojowego "Krysiaków". Relikwię tę przechował osobiści  i posłużyła ona w 1983 r. do ufundowania Proporca Zgrupowania Północ 77 pp. AK "Krysiacy" którego głównym chorążym do 2010 r. był Romuald Bardzyński "Pająk". Od 1993 r. Romuald Bardzyński tworzył Albumy Krysiaków, dokumentujące dzieje nowogródzkich i wileńskich oddziałów partyzanckich oraz środowisk kombatanckich "Krysiaków". Archiwalia te przekazał do Muzeum Armii Krajowej. Pełnił funkcję Kanclerza Kapituły Krzyża "WiN".

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila