start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  BIOGRAMY  >  SZCZEGÓŁY
Borcz Józef (1921-2013)
Porucznik, Podporucznik AK
ps. "Krótki"

Józef Borcz - ppor. Armii Krajowej ps. "Krótki" (ur. 05.09.1921 roku w Woli Małej - zm. 16.03.2013 roku w Żołyni). Od lutego 1940 roku zaprzysiężony do Związku Walki Zbrojnej. Ukończył konspiracyjną Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty, działał w Placówce nr 3 Obwodu Armii Krajowej Łańcut jako podoficer broni i zastępca dowódcy drużyny nr 3.

Józef Borcz - rok 1944, rejon stacji kolejowej w Łańcucie

Podczas okupacji uczestniczył w wielu akcjach dywersyjnych, których celem było pozyskiwanie broni, amunicji i materiałów wojskowych z niemieckich transportów kolejowych pomiędzy stacjami Rzeszów-Łańcut jako tzw. Skoczek w grupie dywersji kolejowej pchor./ppor. rez. Kazimierza Szwacza ps. "Gangster". Podczas takich działań dokonywano również sabotażu uszkadzając parowozy i wagony. Zdobywano z transportów broń oraz instrukcje jej obsługi w języku niemieckim. Józef Borcz zajmował się tłumaczeniem instrukcji obsługi zdobycznej broni, broszury były następnie kolportowane wśród członków ruchu oporu. Prowadził również szkolenia z zakresu obsługi broni maszynowej.

Józef Borcz uczestniczył w przygotowaniu udanej akcji odbicia więźniów przetrzymywanych na posterunku policji w Żołyni 24/25 kwietnia 1943 roku. Jesienią tego samego roku brał udział w wyprawie do niemieckiego magazynu leśnego w Sarzynie, skąd pozyskano duże ilości broni i amunicji. W kwietniu 1944 roku jako celowniczy uniwersalnego karabinu maszynowego MG-34 uczestniczył w wyprawie dywersyjnej łańcuckiego zgrupowania AK w okolice Starego Miasta koło Leżajska, gdzie w nocy z 23 na 24 kwietnia 1944 roku zaatakowana została niemiecka placówka strzegąca przeprawy promowej na rzece San. Wiosną 1944 roku brał udział w ubezpieczaniu alianckich zrzutów lotniczych oraz lądujących Cichociemnych w rejonie wsi Rakszawa (operacja Weller 30, 30/31 maja 1944 r.). W okresie akcji "Burza" żołnierz III batalionu 39 Pułku Piechoty AK.

W listopadzie 1944 roku Józef Borcz został awansowany na stopień podporucznika i odznaczony Krzyżem Walecznych.

Po rozwiązaniu Armii Krajowej brał udział w działaniach Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość".

Aresztowany w lipcu 1945 roku, zwolniony na mocy amnestii 21 grudnia tegoż roku. Zatrzymany ponownie 29 listopada 1949 roku, wyrokiem z dnia 3 lutego 1950 roku skazany na 4 lata więzienia. Więziony w Rzeszowie, Przemyślu, Jaworznie i Nowym Wiśniczu, zwolniony w 1953 roku.

Podjął pracę w Łańcuckiej Fabryce Śrub jako elektryk. Z czasem, dzięki doskonałej znajomości języka niemieckiego stał się dla przedsiębiorstwa cenionym tłumaczem. Aktywny organizator imprez kajakowych i motorowodnych oraz wycieczek PTTK, wieloletni wykładowca budowy pojazdów na kursach prawa jazdy organizowanych przez LOK Łańcut.

Od 1989 roku zaangażował się w tworzenie, a następnie działalność Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Łańcucie, jako przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej, a później jako Prezes Oddziału ŚZŻAK w Łańcucie.

Odznaczony: Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Medalem Wojska (czterokrotnie), Medalem "Za Wolność i Niepodległość", Krzyżem "Za Wolność i Niepodległość" z Mieczami, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Pamiątkowym "Akcja Burza", Odznaką "Weteran Walk o Niepodległość", Odznaką "Więzień Polityczny".

W 1989 roku Józef Borcz otrzymał honorowy stopień oficerski porucznika Polskich Sił Zbrojnych.

Aktywny działacz społeczny powiatu łańcuckiego, zaangażowany w ochronę przyrody, autor wielu inicjatyw związanych z miejscami pamięci narodowej, uhonorowany Medalem "Zasłużony dla Powiatu Łańcuckiego".
Józef Borcz spoczął na cmentarzu komunalnym w Łańcucie.

Andrzej Borcz

**********

Bibliografia

1) Borcz Andrzej, Borcz Józef, [w:] Słownik Biograficzny Powiatu Łańcuckiego ( www >>> )

2) Borcz Andrzej, Ppor. Józef Borcz ps. "Krótki", "Biuletyn Informacyjny Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej", R XXIII, nr 6 (278), s. 85 - 86

3) Józef Borcz. Dane osoby z katalogu osób rozpracowanych., Biuletyn Informacji Publicznej IPN ( www >>> )

4) Haładyj - Różak Janina, Czarny Tomasz, Majcher Kazimierz, Okrzeszowski Michał, Okupowana młodość ( www >>> )

5) Pelc Piastowski Jerzy, W poszukiwaniu zwycięstwa, Biała Podlaska 2006

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila