start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
MUZEUM  >  W MEDIACH  >  SZCZEGÓŁY
2014-07-23 Gazeta Wyborcza
Pas majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" w zbiorach Muzeum AK

Pas wojskowy żołnierza AK majora Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki" trafił we wtorek do zbiorów Muzeum Armii Krajowej w Krakowie. W placówce tej otwarto wystawę poświęconą akcji "Burza" na południowo-wschodnich Kresach II Rzeczypospolitej.

Pamiątkę po majorze Szendzielarzu przechował pochodzący z Lwowa konserwator zabytków, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Władysław Zalewski. Pas otrzymał od żołnierza Armii Krajowej Stanisława Dunaja, który jeszcze po wojnie walczył u boku "Łupaszki", a po likwidacji oddziału nie ujawnił się i przedostał się w okolice Mszany Dolnej, gdzie ułożył sobie życie na nowo.

"W latach 70. byłem w Mszanie na urlopie i mieszkałem w domu pana Stanisława. Po kilku latach znajomości opowiedział mi o swojej przeszłości. Nigdy się nie ujawnił. Przekazał mi ten pas jako osobie, do której miał zaufanie" - mówił we wtorek prof. Zalewski. "Przeżyłem Burzę we Lwowie jako chłopiec. Pamiętam ogromny entuzjazm Polaków, kiedy na ulicach Lwowa pojawiali się ludzie z biało-czerwonymi opaskami na ramieniu" - wspominał prof. Zalewski.

Pas dołączy do znajdujących się w zbiorach Muzeum AK osobistych pamiątek po oficerach. Są wśród nich m.in. kartki z dziennika bojowego "Hubala", mundur garnizonowy Tadeusza Komorowskiego "Bora" czy rzeczy osobiste o. Adama Studzińskiego - kapelana spod Monte Cassino.

(...)

We wtorek w muzeum otwarto wystawę "Burza we Lwowie". Ekspozycja, na której pokazywane są elementy umundurowania, broń, odznaczenia, dokumenty i zdjęcia przypomina działania podziemia i AK - na kresach południowo- wschodnich od 1939 do 1945 r., w tym walki podczas akcji "Burza" w Okręgu Lwowskim, wyzwolenie Lwowa w lipcu 1944 r. oraz rozbrojenie żołnierzy lwowskiej konspiracji przez Sowietów.

"Część zdjęć i eksponatów pochodzących ze zbiorów kombatantów lwowskiej Armii Krajowej nie była nigdy wcześniej prezentowana publicznie. Pokazujemy wyposażenie apteczki polowej żołnierza 14. pułku ułanów AK czyli formacji, która w lipcu 1944 r. walczyła we Lwowie. Mamy też podziemną prasę, w tym +Biuletyn Ziemi Czerwieńskiej+" - powiedział PAP kurator wystawy dr Przemysław Wywiał.

W gablocie oprócz medykamentów noszonych w polowej apteczce można zobaczyć narzędzia chirurgiczne. Autorzy wystawy zrekonstruowali także umundurowanie żołnierza AK z okręgu lwowskiego - jednym z elementów jest oryginalna furażerka, którą w czasie akcji "Burza" nosił żołnierz AK Adam Baczyński ps. "Maur". Adam Baczyński był gościem wtorkowego wernisażu.

Jak podkreślił dr Przemysław Wywiał przeprowadzenie akcji "Burza" w okręgu lwowskim było sygnałem, że Polacy ze Lwowa i okolic chcą być obywatelami Rzeczpospolitej także po zakończeniu wojny. "Lwów został wyzwolony przez Polaków we współdziałaniu z armią sowiecką. Gen. Władysław Filipkowski - Komendant Obszaru Lwów AK - zaproponował utworzenie polskiej dywizji, na co Sowieci się zgodzili, po czym Filipkowski i inni oficerowie zostali aresztowani i zamknięci w obozie pod Riazaniem, a żołnierze AK albo rozbrojeni i aresztowani, albo wcieleni do armii Berlinga" - mówił dr Wywiał.

Wystawa potrwa do 21 września. Została przygotowane we współpracy ze Środowiskiem Żołnierzy Armii Krajowej Obszaru Lwowskiego im. "Orląt Lwowskich" oraz Narodowym Archiwum Cyfrowym.

(PAP)
za Gazeta Wyborcza

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila