start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
MUZEUM  >  O MUZEUM
  INFORMACJA O MUZEUM AK
Muzeum Armii Krajowej im. Gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie jest jedyną tego rodzaju instytucją w Polsce upowszechniającą wiedzę o Polskim Państwie Podziemnym i jego siłach zbrojnych.

Powstało w 2000 r. jako samorządowa jednostka upowszechniania kultury Miasta Krakowa i Województwa Małopolskiego.

Formalne powołanie Muzeum AK poprzedził dziesięcioletni trud gromadzenia i eksponowania pamiątek historycznych przez Kombatantów Armii Krajowej.

Dotychczas Muzeum zgromadziło ponad 16 000 muzealiów - głównie darów Żołnierzy AK i ich rodzin rozsianych po całym świecie - pamiątek historycznych, często o charakterze eksponatów-relikwii; w zasobach bibliotecznych znajduje się ok. 13 200 tomów.

Ideą Muzeum AK jest przedstawienie całościowego obrazu polskiego podziemia wraz z jego duchowa genezą oraz kształtu jego dziedzictwa patriotycznego aż po współczesność. Dlatego już w 2005 r. ogłoszono i rozstrzygnięto międzynarodowy konkurs architektoniczny.

Następnie jego zwycięzca - Biuro Autorskie AIR JURKOWSCY- ARCHITEKCI prezesa SARP Ryszarda Jurkowskiego - opracował projekt rewaloryzacji zabytkowej siedziby Muzeum i jej adaptacji na potrzeby muzealne.

Prace budowlane prowadzone przez CHEMOBUDOWĘ - KRAKÓW SA ukończono jesienią 2011 r. za ok. 30 mln. zł, z czego 85% pochodziło ze środków Unii Europejskiej, a pozostałą część po połowie wyłożyły samorządy Krakowa i Województwa Małopolskiego.

W efekcie rewaloryzacji i adaptacji powierzchnia budynku zwiększyła się z dotychczasowych 1300 m2 do 6500 m2, a kubatura nowoczesnego gmachu Muzeum wynosi ok. 25000 m3.

Za ok. 5,5 mln. zł konsorcjum DEKO-BAU i Centrum Techniki Antywłamaniowej zrealizowało ekspozycję stałą, którą uroczyście otwarto 27 września 2012 r. - w Dzień Polskiego Państwa Podziemnego.
  HISTORIA MUZEUM ARMII KRAJOWEJ 1990-2000
Zmiany polityczne zachodzące w Polsce od 1989 r. umożliwiły byłym żołnierzom Polskiego Państwa Podziemnego i Polskich Sił Zbrojnych rozpoczęcie starań zmierzających do zaprezentowania społeczeństwu swych losów i walki o niepodległość prowadzonej w latach II wojny światowej. Korzystając ze sprzyjającego klimatu politycznego krakowscy kombatanci ze Związku Żołnierzy Armii Krajowej podjęli wysiłki ukierunkowane na utworzenie własnego Muzeum Historii Armii Krajowej, przed którym stanęło wielkie zadanie odkłamania historii ich wiernej służby Bogu, Honorowi i Ojczyźnie. W tym celu wystąpili z apelem do żołnierzy AK o gromadzenie dokumentów i pamiątek z lat wojny, które mogłyby dać początek ekspozycji i muzeum. Kierując się potrzebą serca żołnierze AK i PSZ zaczęli przekazywać tworzonemu muzeum - przechowywane w najtajniejszych prywatnych archiwach i kryjówkach - pamiątki, osobiste dokumenty oraz broń. Dnia 12 lutego 1990 r. członkowie Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Krakowie przemienionego potem na światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej weszli do Muzeum Lenina znajdującego się przy ul. Topolowej nr 5 w Krakowie w dawnym Pałacu Mańkowskich i wynieśli wielką statuę Lenina z miejsca reprezentacyjnego do pomieszczeń magazynowych razem z eksponatami związanymi z wodzem rewolucji październikowej. W kwietniu 1990 r. w salach Pałacu Mańkowskich (po zlikwidowanym Muzeum Lenina) przy ul. Topolowej 5 otwarto ekspozycję "Nasza droga do Niepodległości". Wystawa utworzona z eksponatów przechowywanych przez żołnierzy Armii Krajowej i innych organizacji niepodległościowych i antykomunistycznych z okresu lat 1939-1956 oraz zbiorów Fundacji im. Tadeusza Kościuszki przetrwała w Pałacu Mańkowskich do przełomu 1991/1992 roku. Zwiedziło ją około 30.000 osób i cieszyła się ogromnym zainteresowaniem zwiedzających z kraju jak i gości z zagranicy. Grupa żołnierzy Armii Krajowej - organizatorów wystawy - prowadziła ją własnym sumptem i zaangażowaniem bez żadnej pomocy materialnej z zewnątrz. Musiano pokonać wiele trudności, wiele przeszkód, jak również przełamywać obojętność ze strony władz.

Po sądowym werdykcie o reprywatyzacji Pałacu Mańkowskich i przekazaniu budynku właścicielom, zgromadzone zbiory - na przełomie 1991/1992 r. - przewieziono na ul. Bosacką 13 (obecnie ul. Wita Stwosza 12). Dzięki decyzji gen. Zenona Bryka i życzliwości ppłk. dypl. Andrzeja T. Mączyńskiego, dowódcy Jednostki Wojskowej 1820 oraz jej załogi można było je wyeksponować w części budynku nr 4. Wówczas pieczę nad zebranymi pamiątkami objęła założona 6 listopada 1991 r. Fundacja Muzeum Historii Armii Krajowej (wpis do rejestru Sądu Rejonowego dla m. Warszawy sygn. akt. XVI Nr Rej. F. 201/92 z dnia 28 lutego 1992 r.), której zarząd tworzyli: Kazimierz Kemmer, Marian Barbach, Ryszard Ciepiela, Leon Wysocki, Tadeusz Musiał, Antoni Śliwa, Mieczysław Figa.

16 maja 1992 r., w nowej siedzibie przy ul. Bosackiej 13, nastąpiło oficjalne i uroczyste otwarcie Muzeum Historii AK pomimo, że dopiero z dniem 8 marca 1993 r., Fundacja uzyskała zgodę władz wojskowych na prowadzenie statutowej działalności w obiektach będących własnością Wojska Polskiego (skarbu państwa). Siedzibą Fundacji stał się wówczas budynek nr 4 wzniesiony w 1911 r. na zapleczu kolejowego dworca głównego (wówczas na terenie jednostki wojskowej, a następnie - od 1996 do 2005 roku - we władaniu krakowskiego oddziału Agencji Mienia Wojskowego).

Tych zwiedzających, którzy trafią w podwoje Muzeum zainteresuje również historia budynku zbudowanego jako stanowisko dowodzenia Twierdzy Kraków. Został on przekazany do użytku w 1911 r. jako obiekt nr 4, znajdujący się w kompleksie kilkunastu budynków magazynowo-gospodarczych zbudowanych w latach 1905-1915. W jego naziemnej, lekkiej konstrukcji (dwie kondygnacje), mieściły się izby żołnierskie i oficerskie będące kwaterami (koszarami) dla żołnierzy zaplecza gospodarczo-magazynowego. O faktycznym przeznaczeniu tego budynku decydowały piwnice zbudowane jako trzecia (podziemna) kondygnacja. Kubatura ukrytych przed postronnymi piwnic (schron stanowiska dowodzenia), razem z podziemnymi korytarzami, znacznie przewyższała kondygnacje naziemne budynku. Do początku lat 90. XX w. pomieszczenia piwniczne zachowywały doskonale zabezpieczenie przed wilgocią oraz działającą wentylację mechaniczną i grawitacyjną. Pomieszczenia podziemnej kondygnacji (ściany i strop) posiadały ocieplenie i wytłumienie wykonane z masy bitumicznokorkowej; bez zarzutu działało elektryczne oświetlenie korytarzy piwnicznych (tuneli) pełniących rolę dróg ewakuacyjnych w kierunku rampy kolejowej - usytuowanej opodal budynku nr 4 - łączącej ten fragment ck twierdzy z torami krakowskiego dworca głównego i towarowego. Prowadzoną w tym lokalu statutową działalność wystawienniczo-muzealną Fundacja przerwała w 1997 r. z powodu prac remontowych, które rozpoczęły się po przyjęciu przez Radę Miasta Krakowa uchwały (nr LXXXVI/803/97) i rezolucji (nr 103/CXVII/97) wyrażających wolę utworzenia w Krakowie instytucji samorządowej - Muzeum Armii Krajowej. Prace remontowe prowadzone w latach 1997-1998 przez krakowską Naftobudowę, umożliwiły częściową adaptację budynku nr 4 (644 m2 w naziemnych kondygnacjach) dla potrzeb muzealnych. W roku 1999 przystąpiono do ewidencjonowania zbiorów i prac związanych z przygotowaniem nowej ekspozycji czasowej.

W sporządzonym wówczas spisie znalazło się ponad 3200 pozycji o różnym statusie prawnym. Obok prywatnych darów przekazanych Fundacji spisem objęto także depozyty oraz wypożyczenia m.in. z Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Wśród zbiorów złożonych w Fundacji znaczącą pozycją stanowią eksponaty i zdjęcia będące własnością: Fundacji im. Tadeusza Kościuszki w Krakowie, Klubu Powstańców Warszawskich i osób prywatnych m.in. prof. Jerzego Węgierskiego.

Muzeum Armii Krajowej ostatecznie zostało utworzone jako wspólne przedsięwzięcie Gminy Kraków i Województwa Małopolskiego w 2000 roku.
  PODSTAWY FUNKCJONOWANIA
Muzeum Armii Krajowej jest gmino-wojewódzką samorządową instytucją kultury w myśl Uchwały nr XVII/189/2000 Sejmiku Województwa Małopolskiego z dnia 21 lutego 2000 r. i Uchwały nr XLV/348/00 Rady Miasta Krakowa z dnia 8 marca 2000 r.

Umowa pomiędzy Miastem Krakowem a Województwem Małopolskim w sprawie utworzenia, prowadzenia i finansowania Muzeum została zawarta 24 marca 2000 r.

W uzgodnieniu z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Uchwałą Nr 643/2000 Zarządu Miasta Krakowa z dnia 15 czerwca 2000 r. nadano Statut Muzeum Armii Krajowej, który został znowelizowany Uchwałą Nr 380/2002 ZMK z dnia 7 marca 2002 r. poprzez nadanie Muzeum imienia Generała Emila Fieldorfa "Nila".

Muzeum AK zostało wpisane do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Miasto Kraków 29 czerwca 2000 r., przez co uzyskało osobowość prawną.

Oficjalna inauguracja działalności Muzeum nastąpiła 27 września 2000 r.

Po uzyskaniu zgody Zarządu Województwa Małopolskiego, Zarząd Miasta Krakowa z dniem 16 czerwca 2000 r. powołał na stanowisko Dyrektora Muzeum AK Adama Rąpalskiego, który 1 lipca 2013 r. przeszedł na emeryturę. Po nim obowiązki Dyrektora pełnił jego zastępca Tadeusz Żaba, zaś od 1 sierpnia 2013 r. na stanowisko Dyrektora Muzeum AK został powołany dr Janusz Mierzwa.
  PARTNERZY MEDIALNI




  MUZEUM ARMII KRAJOWEJ
MUZEUM ARMII KRAJOWEJ
im. gen. Emila Fieldorfa "Nila"

ul. Wita Stwosza 12, 31-511 Kraków

tel. 12 41 00 770
fax: 12 41 00 760, 12 41 00 770 wewn. 805

e-mail: biuro@muzeum-ak.pl
wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila