start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  SŁOWNIK  >  SZCZEGÓŁY
Pomocnicza Służba Kobiet - "PeStKi"

Wyjątkową formacją w szeregach Wojska Polskiego była Pomocnicza Służba Kobiet, której członkinie pełniły szeroki zakres służb, również z bronią w ręku. Historia formacji sięga okresu I wojny światowej, kiedy Polki pełniły służbę wojskową w latach 1914-1921. Dekretem Prezydenta RP, Ignacy Mościcki, w 1928 roku usankcjonował prawo kobiet polskich do pomocniczej służby wojskowej.

Popularne PeStKi oddały nieocenione zasługi na polu ofiarnej pracy, jakiej wymagał czas II wojny światowej. Kilkutysięczna armia kobiet - ochotniczek była w czynnej służbie, do nich należała obsługa szpitali i kuchni, praca w szkołach, sierocińcach opieka nad dziećmi ale także praca w sztabach jako urzędniczki, wartowniczki, personel administracyjny.

PSK powstała pod koniec 1941 r z rozkazu gen. dyw. Władysława Andersa podczas tworzenia Polskich Sił Zbrojnych na terenie Związku Sowieckiego, na podstawie ustawy "O powszechnym obowiązku wojskowym" z dn. 09.04.1938 r. Ośrodki wojskowe do których przybywali Polacy zostały utworzone w Buzułuku, Tatiszczewie i Tockoje.

Od 1942 r rozpoczęły się przesunięcia - ewakuacja oddziałów Armii Polskiej do Azji Środkowej - Taszkient, Pahlevi następnie do Teheranu, Palestyny, Iraku, Jerozolimy. Transporty były również kierowane do Indii i Afryki.

Rozkaz o "Organizacji pomocniczej Wojskowej Służby Kobiet" z 08.1942 r. po raz pierwszy sankcjonował ochotniczkę jako żołnierza służby czynnej a tym samym ustalił stopnie i odznaki przysługujące podczas służby.

W Wielkiej Brytanii swą działalność formacja rozpoczęła w 1942 r, kiedy przybyły Pestki z Armii Polskiej na Wschodzie, do których dołączyły Polki będące już na ziemiach brytyjskich. W lipcu 1944 r. Minister Obrony Narodowej ujednolicił przepisy uznając PSK za żołnierzy służby czynnej Polskich Sił Zbrojnych oraz podzielił PSK na: Pomocniczą Wojskową Służbę Kobiet (PWSK), Pomocniczą Lotniczą Służbę Kobiet (PLSK), Pomocniczą Morską Służbę Kobiet (PMSK).

W Szkocji znajdował się obóz pełniący funkcję centralnej jednostki organizacyjnej PSK, przez który przechodziły wszystkie ochotniczki. Tam odbywały się szkolenia, kursy oraz ewidencja ochotniczek.

W marcu 1946 r. Rząd Brytyjski podjął decyzję o demobilizacji Polskich Sił Zbrojnych tym samym rozwiązując Pomocniczą Służbę Kobiet, pełna likwidacja PSZ nastąpiła w 1949 r.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila