start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
ARMIA KRAJOWA  >  SŁOWNIK  >  SZCZEGÓŁY
Kopiec Józefa Piłsudskiego na Sowińcu

W 20. rocznicę wymarszu z Oleandrów Pierwszej Kompanii Kadrowej, 6 sierpnia 1934 r., rozpoczęły się prace przy sypaniu Kopca Józefa Piłsudskiego na krakowskim wzgórzu Sowiniec. Miał on być wyrazem hołdu dla Twórcy Niepodległości.

W sypanie Kopca natychmiast włączyło się społeczeństwo: z różnych zakątków Polski przyjeżdżali przedstawiciele organizacji społecznych i kombatanckich, szkół, jednostek wojskowych. Z Polski i zagranicy przywożono również urny z ziemią z miejsc, gdzie polski żołnierz przelewał krew, i składano ją w Kopcu. Tak zapamiętał zapał uczestników dzieła francuski dziennikarz: "I podczas, gdy podziwiałem ten tłum pełen zapału, pracujący przed mymi oczyma, ożywiony tą samą wiarą, która kiedyś służyła mu do wznoszenia katedr, zastanawiałem się, czego oczekiwać można od tego narodu, który dopiero co wyszedłszy z grobu, jest w stanie dać światu taki wzór abnegacji, patriotyzmu i wdzięczności!"

Prace zakończono latem 1937 r. Rozmiary Kopca były imponujące: osiągnął wysokość 35 metrów (obecnie ma 33,7 m), średnica liczyła u podstawy 111,1 m, a u szczytu 85 m, powierzchnia 1 ha. Zamierzano otoczyć go jeszcze obiektami składającymi się na sanktuarium polskiej krwi, ale nie udało się to z powodu wybuchu wojny.

W czasie II wojny światowej Niemcy planowali zniszczyć kopce Piłsudskiego i Kościuszki, jednak ostatecznie do tego nie doszło. Jesienią 1945 r. w kopcu Piłsudskiego złożono urny z ziemią spod Monte Cassino i Lenino.

Po 1945 r. Kopiec Piłsudskiego - podobnie jak i inne pamiątki po Marszałku - w zamyśle komunistów miał zostać zniszczony i zapomniany. Zniszczono głaz ze szczytu, rozkradziono płyty kamienne, a sam Kopiec miał zaróść drzewami i krzewami. Jego nazwę wykreślono z planów Krakowa i przewodników turystycznych, wprowadzając w to miejsce określenia takie jak: "kopiec na Sowińcu" czy "punkt widokowy na Sowińcu".

Działania w obronie tego miejsca podjęli od lat 50. legioniści z majorem Józefem Herzogiem na czele, którzy z czasem skupili wokół siebie młodzież oraz działaczy opozycji niepodległościowej. 23 czerwca 1980 r. powołano do życia Komitet Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego (początkowo używający przymiotnika "Obywatelski") przy Towarzystwie Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, który do dziś troszczy się o ten monumentalny pomnik.

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila