start     subskrypcja     konkursy     polecamy     pobierz     audiodeskrypcja     przetargi i oferty pracy     ochrona danych    
       
mixcloud   youtube   twitter   facebook   english version   
CO GDZIE KIEDY  >  SZCZEGÓŁY
15.03.2015   
Organizacje przysposobienia wojskowego w II RP - wykład otwarty

W niedzielę 15 marca o godz. 15:00 Muzeum AK w Krakowie zaprasza na wykład otwarty Artura Jachny pt. "Organizacje przysposobienia wojskowego w II RP".

II Rzeczpospolita była krajem żyjącym w ciągłym zagrożeniu bytu państwowego. Działania wojenne nie skończyły się tutaj w 1918 r., jak na Zachodzie Europy, ale trwały do jesieni 1920. Napięta sytuacja międzynarodowa, przy znacznych trudnościach wewnętrznych, powodowała atmosferę niepewności i zagrożenia.

Niedługo po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej zaczęły powstawać pierwsze organizacje o charakterze obronnym. Kontynuowały swą działalność te, których tradycje sięgały okresu sprzed odzyskania niepodległości, jak np. Związek Strzelecki. Proces ten przybrał na sile po przejęciu władzy przez obóz sanacyjny, co nastąpiło w wyniku przewrotu majowego 1926 r. Piłsudczycy, działając w ramach koncepcji „Narodu pod bronią”, wspierali organizacje sportowe, paramilitarne i kombatanckie, które poza utrzymaniem w sprawności i gotowości do obrony kraju, miały stanowić ich zaplecze polityczne i społeczne.

Szczególna rola przypadła tu, powołanemu do koordynacji tych działań, Państwowemu Urzędowi Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, powołanemu w 1927 r. Dyrektorami Urzędu byli wysocy oficerowie Wojska Polskiego, m.in. płk Władysław Kiliński, potomek znanego powstańca kościuszkowskiego, Jana Kilińskiego. Na szczeblach wojewódzkich, powiatowych i miejskich tworzono lokalne komitety WF i PW. Współpracowały one z Wojskowymi Referatami Przysposobienia Wojskowego, działającymi w ramach Dowództw Okręgów poszczególnych Korpusów, np. w Krakowie znajdowało się Dowództwo DOK V, a budynek w którym znajduje się siedziba Muzeum AK stanowił jego intendenturę.

Najbardziej masową organizacją przysposobienia wojskowego był Związek Strzelecki (w 1937 r. skupiał w swych szeregach ok. pół miliona strzelców, strzelczyń i orląt), ale status ten posiadało również kilkanaście innych stowarzyszeń, w tym m.in.: Federacja Polskich Związków Obrońców Ojczyzny, Związek Straży Pożarnych RP, Przysposobienie Wojskowe Kobiet i Junackie Hufce Pracy. Na niedługo przed wybuchem wojny rozpoczęto formowanie oddziałów Obrony Narodowej.

Przeszkoleni w ramach PW zasilali później regularne jednostki, walcząc w Wojnie Obronnej 1939 r. Wielu z nich znalazło się następnie w szeregach Armii Krajowej. Dobrym przykładem mogą być tu struktury powstałej w Krakowie, Organizacji Orła Białego, scalonej później ze Związkiem Walki Zbrojnej. Organizacja ta powstała na bazie lokalnych struktur Związku Strzeleckiego.

Patron Muzeum AK, Emil Fieldorf, jako major WP był na początku lat trzydziestych inspektorem wyszkolenia WF i PW w DOK III Grodno, a następnie zastępcą kierownika WF przy ambasadzie RP w Paryżu, gdzie zorganizował zachodni Okręg Związku Strzelckiego, którego był pierwszym komendantem.

Artur Jachna

**********

Informacja o wykładzie, youtube >>>

wstecz



              Muzeum Armii Krajowej im. Generała Emila Fieldorfa - Nila